ประกันชีวิตผู้สูงอายุ 2569: ซื้อได้ไหม จ่ายเมื่อไร เบี้ยเท่าไร และซื้อให้พ่อแม่อย่างไร

ผู้สูงอายุซื้อประกันชีวิตได้ แต่ชื่อแบบเป็นตัวกำหนดว่าเงินจะจ่ายเมื่อไรและจ่ายเท่าไร ถ้าคุณอายุ 50 ปีขึ้นไป หรือกำลังจะซื้อให้พ่อแม่ จะเจอสองทางใหญ่

ทางแรกคือแบบที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) เรียกว่า "แบบผู้สูงอายุ" กำหนดอายุขั้นต่ำของผู้เอาประกัน (คนที่ได้รับความคุ้มครอง) ไว้ตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป ไม่ต้องแถลงสุขภาพ (ตอบคำถามเรื่องโรคและประวัติการรักษา) และไม่ต้องตรวจสุขภาพ แต่ถ้าเสียชีวิตจากการป่วยภายในสองปีแรก คำนิยามของ คปภ. ให้บริษัทคืนเบี้ยพร้อมเงินเพิ่ม และตารางผลประโยชน์ของบริษัทที่ยกมาในบทความนี้จ่ายเต็มทุนประกันตั้งแต่ปีที่ 3 เป็นต้นไป ทุนประกัน หรือจำนวนเงินเอาประกันภัย คือเงินที่บริษัทสัญญาว่าจะจ่ายเมื่อเกิดเหตุ ส่วนเบี้ยประกันคือเงินที่คุณจ่ายให้บริษัทเป็นงวด

ทางที่สองคือแบบทั่วไปที่ผู้ขอต้องตอบคำถามสุขภาพ บริษัทอาจรับในราคาปกติ เพิ่มเบี้ย หรือไม่รับ และเบี้ยสูงขึ้นเร็วเมื่ออายุมากขึ้น

คำตอบสั้น ถ้ามีโรคประจำตัวและต้องการเงินก้อนไม่มากสำหรับค่าจัดการหลังเสียชีวิต แบบแรกรับได้โดยไม่ถามสุขภาพ แต่สองปีแรกไม่จ่ายเต็มทุนเมื่อป่วย ถ้าสุขภาพดีและต้องการทุนสูงกว่านั้นหรือมีหนี้ที่ต้องปิด ให้เทียบแบบที่สองด้วย

ประกันชีวิตจ่ายเงินก้อนเมื่อผู้เอาประกันเสียชีวิตหรือเมื่อครบสัญญาตามแบบ ไม่ใช่รายได้รายเดือนหลังเกษียณ และไม่ใช่ค่ารักษาตามใบเสร็จโรงพยาบาล สองเรื่องนั้นต้องดูแยกกัน ก่อนเทียบแบบใด ลองตอบสามข้อนี้

1. เงินก้อนนี้ไว้ทำอะไร เช่น ค่าจัดงานศพ หนี้ที่คนข้างหลังต้องรับต่อ หรือเงินที่อยากเหลือให้ลูกหลาน
2. มีเงินหรือสิทธิรองรับเรื่องนั้นอยู่แล้วเท่าไร
3. คนที่จ่ายเบี้ยจ่ายได้ครบตลอดระยะจ่ายเบี้ย แม้ในเดือนที่รายได้ลดหรือมีค่ารักษาเข้ามาหรือไม่

ข้อมูลผลิตภัณฑ์ในบทความนี้ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569 มาจากหน้าเว็บและเอกสารของบริษัทประกันเอง ซึ่งส่วนใหญ่ไม่พิมพ์วันที่ ใช้เป็นภาพประกอบวิธีอ่านเงื่อนไข ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือการจัดอันดับ หน้าเหล่านี้ไม่พิมพ์เบี้ยของแบบเพื่อผู้สูงอายุสำหรับอายุเกิน 50 ปี จึงต้องขอใบเสนอราคาตามอายุจริง

แบบเพื่อผู้สูงอายุจ่ายอะไรจริง: อ่านปีที่ 1–2 ก่อนดูทุนประกัน

คำสั่งนายทะเบียน ที่ 1/2568 (ลงวันที่ 6 มกราคม 2568 ใช้ตั้งแต่ 15 มกราคม 2568) ข้อ 4 นิยามแบบผู้สูงอายุว่าเป็นแบบประกันภัยที่มีเงื่อนไขเหล่านี้

• กำหนดอายุขั้นต่ำของผู้เอาประกันไว้ตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป
• ผู้เอาประกันไม่ต้องแถลงสุขภาพในใบคำขอ และไม่ต้องตรวจสุขภาพ
• ถ้าเสียชีวิตจากการป่วยภายในสองปีนับแต่วันเริ่มมีผลคุ้มครอง บริษัทคืนเบี้ยที่ได้รับแล้วทั้งหมดพร้อมเงินเพิ่มในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ตามที่กำหนดในกรมธรรม์ ให้ผู้รับประโยชน์ (คนที่ผู้เอาประกันระบุให้รับเงิน)

คำนิยามนี้ใช้กับแบบนั้นไม่ว่าบริษัทจะใช้ชื่อทางการค้าอย่างไร หมายเหตุท้ายคำสั่งเรื่องชื่อแบบให้บริษัทเติมข้อความ "(เพื่อผู้สูงอายุ)" ต่อท้ายชื่อแบบ จึงควรหาคำนี้ในใบเสนอขายและกรมธรรม์ และดูชื่อแบบจริงซึ่งอาจต่างจากชื่อที่โฆษณา เช่น "ประกันชีวิตอาวุโสโอเค" ของ AIA เป็นชื่อทางการตลาดของ "แบบตลอดชีพ พิเศษสำหรับผู้สูงอายุ (ไม่มีเงินปันผล)" และ "สูงวัย สบายสบาย" ของอลิอันซ์ อยุธยา มีชื่อในกรมธรรม์ว่า "มาย สบาย สบาย A90/10"

ตารางนี้สรุปหน้าผลิตภัณฑ์ของสี่บริษัทที่ใช้คำว่า "เพื่อผู้สูงอายุ" ทุกหน้าไม่พิมพ์วันที่ ตัวเลขผลประโยชน์เป็นกรณีเสียชีวิตจากการเจ็บป่วยและกรณีมีชีวิตถึงอายุ 90 ปี ส่วนอุบัติเหตุและสัญญาเพิ่มเติมแยกอยู่ในเอกสารของแต่ละบริษัท เงินเวนคืนในตารางคือเงินที่บริษัทจ่ายคืนเมื่อเลิกกรมธรรม์

แถวสุดท้ายเป็นเบี้ยเริ่มต้นของผู้หญิงอายุ 50 ปี ไม่ใช่เบี้ยของคนอายุ 60–70 ปี และอ่านเป็นการจัดอันดับราคาไม่ได้ เพราะตารางผลประโยชน์ของแต่ละแบบต่างกัน AIA และไทยประกันชีวิตคิดบนทุน 50,000 บาท ซึ่งถ้าคิดตามสัดส่วนทุนเท่ากับราว 4,380 และ 5,840 บาทต่อปีต่อทุน 100,000 บาท (6 × 365 × 2 และ 8 × 365 × 2) ส่วนอลิอันซ์ อยุธยาคิดบนแผน 1 ซึ่งหน้าเว็บไม่พิมพ์ทุน และจ่ายเบี้ย 10 ปีแทนที่จะจ่ายถึงอายุ 90 ปี

ตัวเลขยังมีข้อจำกัดอื่น AIA ไม่ระบุว่าคิดจากเบี้ยรายปีหรือรายเดือน เมืองไทยไม่พิมพ์เบี้ยในหน้าที่ลิงก์ไว้ และหน้าโครงการคุ้มทั่วไทยของบริษัทเดียวกันพิมพ์ทุนแผน 1 เป็น 30,000 บาท ต่างจาก 50,000 บาทในตาราง

ตารางนี้อ่านได้สามเรื่อง

เรื่องแรก ชื่อ "เพื่อผู้สูงอายุ" เหมือนกันแต่ตารางจ่ายไม่เหมือนกัน ไทยประกันชีวิตจ่าย 110% ของเบี้ยในสองปีแรกและ 150% ของทุนตั้งแต่ปีที่ 5 ส่วนอลิอันซ์ อยุธยาจ่าย 120% เมื่ออายุครบ 90 ปี จึงดูแค่ทุนประกันในโฆษณาไม่ได้ ให้ถามว่าถ้าเสียชีวิตจากป่วยในปีที่ 1, 3 และ 10 ได้เงินเท่าไร

เรื่องที่สอง ระยะจ่ายเบี้ยต่างกัน อลิอันซ์ อยุธยาให้จ่าย 10 ปีแล้วคุ้มครองต่อถึง 90 ปี ส่วนอีกสามแห่งให้จ่ายถึง 90 ปี ให้ขอเบี้ยรวมตลอดระยะจ่ายและอายุที่เบี้ยหยุด

เรื่องที่สาม ถ้าเสียชีวิตจากอุบัติเหตุในสองปีแรก ทั้งสี่หน้าจ่ายคืนเบี้ยแล้วจ่ายเพิ่มอีก 100% ถึง 400% ของทุนประกัน แล้วแต่บริษัทและชนิดอุบัติเหตุ ต่างจากกรณีป่วยที่ได้เพียงเบี้ยคืนพร้อมเงินเพิ่ม

นอกจากแบบในตาราง บางบริษัทขายแบบเพื่อผู้สูงอายุมากกว่าหนึ่งแบบ เช่น AIA ที่ยังมีAIA Senior Happy อายุ 50–70 ปี ทุน 50,000–200,000 บาท ที่สองปีแรกจ่าย 102% ของเบี้ยหลักที่ชำระแล้ว แต่ตั้งแต่ปีที่ 3 และเมื่อมีชีวิตถึงอายุ 90 ปี จ่ายจำนวนที่มากกว่าระหว่าง 100% ของทุน เงินเวนคืน และเบี้ยหลักที่ชำระแล้วทั้งหมด ดังนั้นเงินที่ครอบครัวได้ตั้งแต่ปีที่ 3 จึงไม่ต่ำกว่าเบี้ยหลักที่จ่ายไป เบี้ยเริ่มต้นของแบบนี้พิมพ์ไว้วันละ 7 บาทบนฐานเดียวกับอาวุโสโอเค ซึ่งพิมพ์ไว้วันละ 6 บาท ส่วนไทยประกันชีวิตมีสูงวัยมีทรัพย์ อายุ 50–70 ปี ที่คืน 50% ของทุนเมื่ออายุ 75 ปี จึงควรถามผู้ขายว่าแบบที่เสนอจ่ายจำนวนคงที่ตามทุน หรือจ่ายจำนวนที่มากกว่าเมื่อเทียบกับเบี้ยที่จ่ายไป

"ไม่ต้องตรวจสุขภาพ" ไม่ได้แปลว่าไม่มีเงื่อนไข ข้อ 19(1)(ค) ของแนวปฏิบัติการเสนอขายของ คปภ. ให้ผู้ขายที่ระบุว่า "ไม่ต้องตรวจสุขภาพ" บอกให้ชัดว่าต้องแถลงสุขภาพในใบคำขอหรือไม่ และถ้ามีการแถลง ต้องบอกด้วยว่าการแถลงเป็นปัจจัยหนึ่งในการพิจารณารับประกันหรือพิจารณาจ่ายเงิน ข้อ 19(1)(ก) ยกผู้ที่อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปเป็นตัวอย่างกลุ่มลูกค้าที่ข้อมูลต้องเหมาะสมเป็นพิเศษ ฉบับประมวลที่อ้างไว้ไม่พิมพ์วันที่ประกาศและไม่ระบุเลขที่ราชกิจจานุเบกษา จึงให้ถามผู้ขายเป็นลายลักษณ์อักษรไม่ว่ากรณีใด

หน้าของ AIA ระบุว่าเมื่อพ้นสองปีแรกบริษัทไม่ตรวจประวัติสุขภาพย้อนหลังถ้ายังจ่ายเบี้ยตามเงื่อนไข ซึ่งเป็นข้อความของบริษัทบนหน้าเว็บ ข้อความจริงอยู่ในกรมธรรม์ ส่วนใบคำขอมาตรฐานชนิดไม่มีคำถามสุขภาพตามคำสั่งนายทะเบียน ที่ 2/2565 (ลงวันที่ 28 มกราคม 2565) ก็ยังมีข้อถามเรื่องกรมธรรม์ที่มีอยู่ การเคยถูกปฏิเสธ เลื่อน หรือเพิ่มเบี้ย การใช้สารเสพติด การดื่มสุรา การสูบบุหรี่ และส่วนสูงน้ำหนัก ใบคำขอของแต่ละบริษัทอาจต่างจากแบบมาตรฐานนี้ ให้ขอดูใบคำขอจริงและตอบทุกข้อที่ถาม

อายุสูงสุดที่รับในสี่หน้านี้คือ 70 ปี (AIA และอลิอันซ์ อยุธยา) หรือ 75 ปี (เมืองไทยและไทยประกันชีวิต) หน้าเว็บของตัวแทนบางรายระบุแบบ 99/10 ของเมืองไทยที่รับถึง 80 ปี แต่หน้าของเมืองไทยประกันชีวิตที่อ้างไว้ไม่ได้ระบุแบบนี้ จึงยืนยันจากเอกสารของบริษัทไม่ได้ ถ้าอายุเกินนี้ ให้ขอรายชื่อแบบที่รับจากบริษัทโดยตรง

ซื้อแบบทั่วไปตอนอายุ 55–65: เบี้ยแพงขึ้นเร็วและบริษัทถามสุขภาพ

แบบทั่วไป เช่น แบบชั่วระยะเวลา ตลอดชีพ หรือสะสมทรัพย์ (ความต่างของแต่ละแบบอยู่ในบทความประกันชีวิตแบบไหนดี) ให้ผู้ขอตอบคำถามสุขภาพ แล้วบริษัทพิจารณารับประกันภัย คือตัดสินว่าจะรับหรือไม่และคิดเบี้ยเท่าไร ชับบ์ ไลฟ์อธิบายขั้นตอนนี้ว่าผลมีได้หลายทาง คือรับในอัตราเบี้ยมาตรฐาน ขอข้อมูลเพิ่ม เช่น ตรวจสุขภาพ ประวัติการรักษา หรือแบบสอบถามเพิ่ม รับในอัตราสูงกว่ามาตรฐาน หรือเลื่อนหรือปฏิเสธโดยคืนเบี้ยที่รับไว้ทั้งหมด

ตัวอย่างแบบทั่วไปที่รับอายุถึง 65 ปีคือประกันชั่วระยะเวลา My Gift 10.10 ซึ่งเอไอเอเป็นผู้รับประกันและทิสโก้ อินชัวรันส์ โซลูชั่นเป็นนายหน้า คุ้มครอง 10 ปี ทุนขั้นต่ำ 350,000 บาท ใช้คำถามสุขภาพแบบสั้น และการตรวจสุขภาพขึ้นกับการพิจารณาของบริษัท เอกสารที่อ้างไว้ไม่มีตัวอย่างราคาของแบบทั่วไปสำหรับอายุ 66–70 ปี เอกสารไม่ระบุวันที่ (ไฟล์ปรับปรุงเมื่อ 27 กรกฎาคม 2569)

ราคาเป็นสิ่งที่เปลี่ยนมากที่สุด เอกสารฉบับเดียวกันพิมพ์อัตราเบี้ยรายปีต่อทุนประกัน 1,000 บาท คือเบี้ยต่อปีสำหรับทุนทุก 1,000 บาท โดยผู้ชายอายุ 55, 60 และ 65 ปีอยู่ที่ 19.78, 30.88 และ 50.95 บาท ทุน 1,000,000 บาทหักส่วนลด 1 บาทต่อทุน 1,000 บาท จึงเป็นเบี้ยปีละ 18,780, 29,880 และ 49,950 บาท ผู้หญิงจ่าย 9,990, 17,170 และ 32,170 บาท จากอายุ 55 ปีถึง 65 ปีเบี้ยของผู้ชายสูงขึ้น 2.7 เท่า (49,950 ÷ 18,780) และของผู้หญิง 3.2 เท่า (32,170 ÷ 9,990) ตัวเลขของอายุ 55 และ 60 ปีเหมือนกับตารางในบทความเรื่องเบี้ยประกันชีวิตคิดจากอะไร

ถ้าผู้ชายอายุ 65 ปีซื้อทุนขั้นต่ำ 350,000 บาท คำนวณตามสูตรของเอกสารได้ 50.95 × 350 = 17,832.50 บาทต่อปี รวม 10 ปี 178,325 บาท หรือ 50.95% ของทุน เพื่อความคุ้มครองที่หมดเมื่ออายุ 75 ปี ตัวเลขนี้คำนวณเอง ใบเสนอราคาจริงอาจปัดเศษต่างไป และแบบนี้จ่ายเฉพาะเมื่อเสียชีวิตภายใน 10 ปี จึงใช้ดูระดับราคาของแบบทั่วไปที่อายุ 55–65 ปี ไม่ใช่เทียบตรง ๆ กับแบบเพื่อผู้สูงอายุที่คุ้มครองถึง 90 ปีและจ่ายเมื่อมีชีวิตถึงอายุนั้นด้วย

เลือกทางไหนขึ้นกับสองเรื่อง ถ้ามีโรคประจำตัวหรือกลัวถูกปฏิเสธ แบบเพื่อผู้สูงอายุรับโดยไม่ถามสุขภาพ แต่ทุนสูงสุดในสี่หน้าคือ 300,000–500,000 บาท และสองปีแรกไม่จ่ายเต็มทุนเมื่อป่วย ถ้าสุขภาพดี ต้องการทุนสูงกว่านี้ หรือมีภาระที่มีวันสิ้นสุดชัด เช่น หนี้ แบบทั่วไปอาจตรงกว่า คนที่มีโรคประจำตัวควรเตรียมข้อมูลสุขภาพก่อนสมัคร เช่น ชื่อโรค วันที่ตรวจ และยาที่ใช้ เพื่อตอบคำถามได้ครบ ถ้าโจทย์คือรายได้หลังเกษียณหรือเงินออม ไม่ใช่เงินก้อนเมื่อเสียชีวิต ให้ดูแบบบำนาญและสะสมทรัพย์แทน ซึ่งมีวันจ่ายเงินและเงื่อนไขของตัวเอง

สัญญาเพิ่มเติมคือความคุ้มครองเสริมที่แนบกับกรมธรรม์หลัก คิดเบี้ยแยกและมีวันสิ้นสุดของตัวเอง ในโครงการของเมืองไทย สัญญาเพิ่มเติมสุขภาพวงเงินแน่นอนเป็นเงินชดเชยรายวันตอนนอนโรงพยาบาล วันละ 500–2,000 บาทในห้องปกติ และเป็นสองเท่าในห้องไอซียู รวมกันไม่เกิน 10 วันต่อปีกรมธรรม์ และสองปีแรกจ่ายเฉพาะกรณีนอนโรงพยาบาลจากอุบัติเหตุ ส่วนสัญญาเพิ่มเติมอุบัติเหตุให้จ่ายเบี้ยได้ถึงอายุ 75 ปีและคุ้มครองถึง 76 ปี

สัญญาเหล่านี้ไม่ได้จ่ายตามใบเสร็จค่ารักษา ถ้าต้องการประกันที่ชดใช้ค่ารักษา ให้ดูความต่างของประกันชีวิตกับประกันสุขภาพก่อน

ใบคำขอมาตรฐานของ คปภ. ทุกชนิดขึ้นต้นด้วยคำเตือนว่าผู้ขอต้องตอบคำถามตามความเป็นจริงทุกข้อ การปกปิดข้อเท็จจริงอาจเป็นเหตุให้บริษัทปฏิเสธไม่จ่ายเงินตามสัญญา ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 เอกสาร My Gift 10.10 และหน้าของอลิอันซ์ อยุธยายกตัวอย่างว่าบริษัทบอกล้างสัญญา คือบอกให้สัญญาใช้ไม่ได้ ภายใน 2 ปี และไม่คุ้มครองการฆ่าตัวตายภายใน 1 ปี รายละเอียดจริงอยู่ในกรมธรรม์ของคุณ

เทียบต้นทุนกับเงินที่ครอบครัวได้รับ และทดสอบงบก่อนซื้อ

ตารางผลประโยชน์บอกว่าครอบครัวได้เงินเมื่อไร แต่ยังไม่บอกว่าจ่ายเบี้ยไปแล้วเท่าไร ตัวอย่างนี้ใช้ตัวเลขสมมติเพื่อดูรูปแบบ ไม่ใช่ใบเสนอราคา

• แบบเพื่อผู้สูงอายุที่จ่ายทุนคงที่เหมือน AIA อาวุโสโอเค และเมืองไทย คือสองปีแรกคืนเบี้ยบวก 2% ตั้งแต่ปีที่ 3 จ่ายเต็มทุน และจ่ายเต็มทุนเมื่อมีชีวิตถึงอายุ 90 ปี
• ทุน 100,000 บาท เบี้ยปีละ 6,000 บาทจ่ายต้นปีกรมธรรม์ ผู้เอาประกันอายุ 65 ปีตอนเริ่ม จึงจ่าย 25 ปีจนถึงอายุ 90 ปี
• ไม่คิดดอกเบี้ยและเงินเฟ้อ

เบี้ย 6,000 บาทคือ 6% ของทุน สูงกว่าราว 4.4% (6 × 365 ÷ 50,000) ที่ได้จากวันละ 6 บาทของ AIA และราว 5.8% (8 × 365 ÷ 50,000) ที่ได้จากวันละ 8 บาทของไทยประกันชีวิต ซึ่งเป็นของผู้หญิงอายุ 50 ปี หน้าเว็บที่อ้างไว้ไม่พิมพ์เบี้ยของอายุ 65 ปี เบี้ยจริงจึงอาจสูงกว่านี้

สองแถวแรกคำนวณจากเบี้ยที่จ่ายคูณ 1.02 เช่น 6,000 × 1.02 = 6,120 บาท ตารางอ่านได้สามอย่าง

อย่างแรก สองปีแรกครอบครัวได้เงินใกล้เคียงเบี้ยที่จ่าย ไม่ใช่ 100,000 บาท จึงใช้ปิดภาระก้อนใหญ่ที่เกิดในช่วงนั้นไม่ได้

อย่างที่สอง ในแบบที่จ่ายทุนคงที่ ตั้งแต่ปีที่ 3 ถึงปีที่ 16 ครอบครัวได้มากกว่าที่จ่าย แต่ตั้งแต่ปีที่ 17 เบี้ยสะสมเกินทุน เพราะ 100,000 ÷ 6,000 ได้ราว 16.7 ปี และถ้าอยู่ถึงอายุ 90 ปี จ่ายรวม 150,000 บาทแต่ได้ 100,000 บาท บทความนี้อ่านว่าส่วนต่างนั้นคือราคาของการมีเงินก้อนรออยู่ตั้งแต่ปีที่ 3 โดยไม่ต้องผ่านการพิจารณาสุขภาพ ถ้าเบี้ยจริงสูงกว่า 6,000 บาท ปีที่เบี้ยสะสมเกินทุนจะมาเร็วกว่าปีที่ 17 แบบที่จ่ายจำนวนที่มากกว่าเมื่อเทียบกับเบี้ยที่จ่ายไป เช่น AIA Senior Happy ไม่เป็นเช่นนี้ เพราะเงินที่ได้ไม่ต่ำกว่าเบี้ยหลักที่จ่ายไป แต่เบี้ยเริ่มต้นสูงกว่า (วันละ 7 บาท เทียบกับ 6 บาท)

อย่างที่สาม ถ้าเป้าหมายคือเงิน 100,000 บาทสำหรับค่าจัดงานศพ การเก็บเองปีละ 6,000 บาทโดยไม่คิดดอกเบี้ยต้องใช้ 17 ปีจึงถึง 102,000 บาท ถ้ามีเงินก้อนนี้พร้อมอยู่แล้ว ประกันจึงไม่ใช่ทางเดียว ส่วนคนที่ไม่มีเงินรองรับและอยากให้เงินก้อนถึงครอบครัวตั้งแต่ปีที่ 3 ตารางนี้คือสิ่งที่จ่ายแลกกัน

อีกเรื่องคืองบ เบี้ยควรมาจากเงินที่เหลือหลังรายจ่ายจำเป็น ไม่ใช่จากรายรับทั้งก้อน สมมติผู้สูงอายุมีรายรับเดือนละ 16,000 บาท จัดไว้สำหรับรายจ่ายจำเป็นและการดูแลสุขภาพ 15,000 บาท จึงเหลือเดือนละ 1,000 บาท หรือปีละ 12,000 บาท ถ้าแผนที่ได้รับเสนอมีเบี้ยรวมทุกสัญญาปีละ 18,000 บาท ต้องกันเงินเดือนละ 1,500 บาท เกินที่เหลือเดือนละ 500 บาท หรือขาดปีละ 6,000 บาท ผลแบบนี้บอกให้ลดทุน ขอแผนที่เบี้ยต่ำกว่า หรือชะลอการซื้อ ไม่ใช่ตัดค่าอาหารหรือค่ารักษา ถ้าเลือกแบ่งจ่ายเป็นรายเดือน ให้ขอยอดรวมทั้งปีมาเทียบ และเงินงวดแรกต้องพร้อมในวันที่ถึงกำหนด

ถ้าลูกเป็นคนจ่าย ให้ทดสอบกับงบของลูก และคุยกันก่อนว่าถ้าลูกจ่ายต่อไม่ไหวจะทำอย่างไร ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่าระยะผ่อนผันชำระเบี้ยคือ 31 วันนับจากวันครบกำหนด และกรมธรรม์ที่ยังไม่มีเงินเวนคืนจะขาดอายุและสิ้นผลเมื่อพ้นระยะนั้น

สรุปว่าแบบเพื่อผู้สูงอายุเหมาะเมื่อ

• มีโรคประจำตัวหรือกลัวถูกปฏิเสธ และต้องการเงินก้อนไม่มากสำหรับค่าจัดการหลังเสียชีวิตหรือเป็นมรดก
• จ่ายเบี้ยตลอดระยะจ่ายเบี้ยได้โดยไม่แตะเงินจำเป็น
• ยอมรับได้ว่าสองปีแรกถ้าป่วยเสียชีวิตครอบครัวได้เพียงเบี้ยคืนพร้อมเงินเพิ่ม

และยังไม่เหมาะเมื่อต้องการเงินปิดหนี้หรือภาระก้อนใหญ่ทันที ต้องการรายได้รายเดือนหลังเกษียณ หรืองบเบี้ยเริ่มตึง ส่วนคนที่ไม่มีผู้พึ่งพารายได้ ไม่มีหนี้ และมีเงินพอสำหรับค่าจัดการหลังเสียชีวิตอยู่แล้วอาจไม่ต้องซื้อเพิ่ม วิธีหาส่วนที่ครอบครัวยังขาดอยู่ในบทความทุนประกันชีวิตควรมีเท่าไร

ซื้อให้พ่อแม่: ใครเป็นผู้เอาประกัน ผู้จ่ายเบี้ย และผู้รับประโยชน์

กรมธรรม์มีสามบทบาท ผู้เอาประกันคือคนที่ได้รับความคุ้มครองและถูกบริษัทพิจารณารับประกัน ผู้จ่ายเบี้ยคือคนที่จ่ายเงิน ผู้รับประโยชน์คือคนที่ได้เงินเมื่อผู้เอาประกันเสียชีวิต เมื่อซื้อให้พ่อแม่ ท่านเป็นผู้เอาประกัน ลูกเป็นผู้จ่ายเบี้ยได้ และผู้รับประโยชน์เป็นใครก็ได้ที่ท่านระบุ

ใบคำขอมาตรฐานตามคำสั่งนายทะเบียน ที่ 2/2565 ให้ผู้ขอเอาประกันภัย (คนที่จะเป็นผู้เอาประกัน) เป็นคนตอบคำถามและลงชื่อ ช่องให้ความยินยอมแทนมีเฉพาะผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้ใช้อำนาจปกครองของผู้ขอที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ (เรื่องผู้เยาว์อยู่ในบทความประกันชีวิตตามช่วงวัย)

บทความนี้อ่านว่าลูกที่โตแล้วไม่มีช่องลงชื่อแทนพ่อแม่ในแบบมาตรฐาน ลูกช่วยเตรียมเอกสาร พาไปพบผู้ขาย และจ่ายเบี้ยได้ แต่ท่านต้องตอบและลงชื่อเอง ถ้าท่านจำประวัติสุขภาพไม่ได้หรือตัดสินใจเองไม่ได้ ให้ถามบริษัทและผู้รู้กฎหมายก่อนยื่นคำขอ อย่าตอบแทน เพราะคำตอบที่ไม่ตรงความจริงอาจทำให้บริษัทปฏิเสธไม่จ่ายเงินตามที่คำเตือนบนใบคำขอระบุ หน้า Senior Happy ของ AIA ระบุไว้เองว่าผู้ขอต้องไม่เป็นผู้ไร้ความสามารถ หรือผู้ที่ไม่สามารถเข้าใจและตัดสินใจทำประกันชีวิตได้

ใบแถลงของผู้ชำระเบี้ยตามคำสั่งเดียวกันใช้เฉพาะเมื่อซื้อสัญญาเพิ่มเติมคุ้มครองผู้ชำระเบี้ย หน้าผลิตภัณฑ์ของไทยประกันชีวิตและเอกสาร My Gift 10.10 ระบุว่าการนำส่งเบี้ยเป็นหน้าที่ของผู้เอาประกันภัย ส่วนตัวแทนที่มาเก็บเบี้ยเป็นเพียงการให้บริการ ถ้าเบี้ยไม่ถูกจ่ายตามกำหนด กรมธรรม์ก็ขาดได้ ไม่ว่าใครเคยเป็นคนจ่าย จึงควรให้ทั้งลูกและพ่อแม่รู้วันครบกำหนดเบี้ย และเก็บใบเสร็จไว้

ใบคำขอมีช่องผู้รับประโยชน์ ถ้าไม่ระบุส่วนแบ่งให้ถือว่าแบ่งเท่า ๆ กัน ส่วนแบบมาตรฐานของ คปภ. ฉบับจ่ายเบี้ยครั้งเดียว (เอกสารไม่ระบุวันที่ ไฟล์สร้างมกราคม 2556) กำหนดว่าถ้าไม่ระบุชื่อผู้รับประโยชน์ บริษัทจ่ายให้กองมรดกของผู้เอาประกัน และถ้าผู้รับประโยชน์คนเดียวเสียชีวิตก่อนโดยไม่มีการแจ้งเปลี่ยน ก็จ่ายให้กองมรดกเช่นกัน

นั่นเป็นกรมธรรม์คนละประเภทกับแบบเพื่อผู้สูงอายุ กรมธรรม์ของท่านอาจเขียนต่างออกไป จึงควรอ่านข้อผู้รับประโยชน์ในฉบับจริง ระบุชื่อให้ชัด แจ้งเปลี่ยนเมื่อผู้รับประโยชน์เสียชีวิต และบอกพี่น้องว่ากรมธรรม์เก็บไว้ที่ไหน ส่วนการส่งต่อเงินให้ทายาทหลายคนอยู่ในเรื่องใช้ประกันชีวิตวางแผนมรดก

ถ้าผู้ขายติดต่อทางโทรศัพท์หรือเสนอขายออนไลน์ ขั้นตอนยืนยันและสิทธิยกเลิกต่างออกไป ให้ดูเรื่องซื้อประกันชีวิตออนไลน์ก่อนตกลง และขอชื่อแบบเต็มกับใบเสนอขายรายบุคคลเป็นลายลักษณ์อักษรเสมอ

ถ้ามีกรมธรรม์เดิมตอนเกษียณ: คงไว้ ปรับ หรือหยุดจ่าย

ก่อนซื้ออะไรใหม่ ให้จดกรมธรรม์เดิมทีละฉบับ

• เงินที่จ่ายเมื่อเสียชีวิตและจ่ายถึงอายุหรือปีไหน
• เบี้ยที่ยังต้องจ่ายและอีกกี่ปี โดยแยกสัญญาหลักกับสัญญาเพิ่มเติมแต่ละฉบับ
• วันสิ้นสุดของสัญญาเพิ่มเติม เพราะบางฉบับหมดก่อนสัญญาหลัก เช่น สัญญาเพิ่มเติมอุบัติเหตุของเมืองไทยข้างต้นคุ้มครองถึงอายุ 76 ปี
• เงินคืนหรือเงินครบกำหนดตามวัน โดยแยกส่วนที่รับประกันกับส่วนที่ไม่รับประกัน
• เงินกู้ตามกรมธรรม์ที่ยังค้าง และผู้รับประโยชน์ที่ระบุไว้

ประกันกลุ่มจากที่ทำงานอาจสิ้นสุดเมื่อเกษียณ ให้ถามนายจ้างว่าสิ้นสุดวันไหน และไม่นับเป็นความคุ้มครองหลังวันนั้น

อย่ารีบยกเลิกกรมธรรม์เดิมเพื่อซื้อแบบเพื่อผู้สูงอายุ พรูเด็นเชียลระบุว่าเงินเวนคืนน้อยกว่าเบี้ยที่จ่ายไปแล้ว โดยเฉพาะปีแรก ๆ การซื้อฉบับใหม่ต้องจ่ายเบี้ยสูงขึ้นตามอายุและมีการพิจารณาสุขภาพ และสัญญาเพิ่มเติมสุขภาพฉบับใหม่จะเริ่มนับระยะรอคอยกับสภาพที่เป็นมาก่อนการเอาประกันภัยใหม่

แบบเพื่อผู้สูงอายุมีข้อระวังเพิ่ม ถ้ากรมธรรม์เดิมจ่ายเต็มทุนเมื่อเสียชีวิตทุกกรณี การเปลี่ยนไปเป็นแบบเพื่อผู้สูงอายุทำให้สองปีแรกครอบครัวได้เพียงเบี้ยคืนพร้อมเงินเพิ่มถ้าป่วย จึงควรรู้ผลรับประกัน วันเริ่มคุ้มครอง และตารางผลประโยชน์ของฉบับใหม่เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเลิกฉบับเดิม

ถ้าเบี้ยเริ่มหนักเกินไป ให้ขอข้อมูลจากบริษัทก่อนถึงวันครบกำหนดชำระ ทางเลือกอย่างลดทุน เปลี่ยนงวดจ่าย เปลี่ยนเป็นกรมธรรม์ใช้เงินสำเร็จหรือแบบขยายเวลา กู้ตามกรมธรรม์ และเวนคืน อยู่ในบทความประกันตลอดชีพ ขอให้บริษัทแสดงผลก่อนและหลังปรับเป็นลายลักษณ์อักษร ทั้งทุน วันสิ้นสุด เบี้ย หนี้ และสัญญาเพิ่มเติม ผลทางภาษีของการเลิกก่อนครบ 10 ปีอยู่ในย่อหน้าภาษีด้านล่าง

ถ้าเดิมเป็น Unit Linked หรือบำนาญ ให้อ่านเงื่อนไขของแบบนั้นแยก เพราะมูลค่าและวันรับเงินต่างจากแบบในบทความนี้

ภาษีโดยสรุปและสิ่งที่ต้องขอก่อนเซ็น

สำหรับปีภาษี 2569 เบี้ยประกันชีวิตของตัวเองใช้ลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาท โดยเบี้ยประกันสุขภาพของตัวเองไม่เกิน 25,000 บาทและเงินฝากประเภทสงเคราะห์ชีวิตใช้วงเงินก้อนเดียวกัน ตามกฎกระทรวงฉบับรวมที่ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 13 มกราคม 2569 กรมธรรม์ต้องมีกำหนดเวลาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไปและทำกับบริษัทประกันชีวิตที่ประกอบกิจการในไทย ส่วนที่เกิน 10,000 บาทต้องผ่านเกณฑ์เงินคืนระหว่างสัญญา และเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมไม่นับเป็นเบี้ยประกันชีวิต ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร ฉบับที่ 172 ยอดนี้ไปลดเงินได้ก่อนคิดภาษี ไม่ใช่ได้เงินคืนเท่ายอดเบี้ย และถ้าเวนคืนหรือหยุดจ่ายเบี้ยจนกรมธรรม์สิ้นผลก่อนครบ 10 ปี กรมสรรพากรวินิจฉัยว่าผู้ที่ใช้สิทธิไปแล้วต้องยื่นแบบเพิ่มเติมและเสียภาษีพร้อมเงินเพิ่ม เบี้ยประกันชีวิตที่คุณจ่ายให้พ่อแม่ กรมสรรพากรตอบว่าใช้ลดหย่อนไม่ได้ ส่วนเบี้ยประกันสุขภาพของพ่อแม่ใช้ได้ไม่เกิน 15,000 บาทแยกจากวงเงินข้างต้น เมื่อพ่อหรือแม่แต่ละคนมีเงินได้ไม่เกิน 30,000 บาท ตามประกาศฉบับที่ 162 ต้องแจ้งบริษัทว่าจะใช้สิทธิ และถ้าพี่น้องหลายคนจ่ายร่วมกัน ให้เฉลี่ยวงเงิน 15,000 บาทตามจำนวนผู้มีเงินได้ ถ้าพ่อหรือแม่มีเงินบำนาญหรือดอกเบี้ย ให้ตรวจว่าเงินได้นับรวมเกิน 30,000 บาทหรือไม่ก่อนใช้สิทธิ วงเงินรวมและวิธีคำนวณอยู่ในศูนย์รวมเรื่องลดหย่อนภาษีจากเบี้ยประกัน ภาษีไม่ควรเป็นเหตุให้ซื้อทุนหรือจ่ายเบี้ยเกินกำลัง

ก่อนจ่ายเบี้ยงวดแรก ขอสิ่งเหล่านี้เป็นลายลักษณ์อักษร

• ชื่อแบบเต็มในใบเสนอขายและกรมธรรม์ และคำว่า "(เพื่อผู้สูงอายุ)" ถ้าเป็นแบบนั้น
• อายุที่รับ ทุนประกัน และอายุที่ความคุ้มครองสิ้นสุด
• เงินที่จ่ายถ้าเสียชีวิตจากป่วยในปีที่ 1, 2, 3 และ 10 ถ้าเสียชีวิตจากอุบัติเหตุ และเมื่อมีชีวิตถึงอายุครบกำหนด
• เบี้ยรวมต่อปี อายุที่เบี้ยหยุด และเบี้ยกับวันสิ้นสุดของสัญญาเพิ่มเติมแต่ละฉบับ
• สำเนาใบคำขอที่กรอกแล้ว ตรวจว่าตอบทุกข้อตามจริงก่อนลงชื่อ
• ผู้รับประโยชน์และสัดส่วนที่ระบุ
• สิทธิยกเลิกในช่วงตรวจสอบกรมธรรม์ ซึ่งจำนวนวันและเงินที่คืนขึ้นกับแบบ ให้ยืนยันจากกรมธรรม์ของคุณ

ถ้าผู้ขายตอบไม่ชัด ให้ถามบริษัทเป็นลายลักษณ์อักษร หรือโทรสายด่วนประกันภัยของ คปภ. หมายเลข 1186 ตามที่แผ่นพับของ คปภ.ระบุ เมื่อตอบสามข้อต้นบทความได้ว่าเงินก้อนไว้ทำอะไร มีอะไรรองรับแล้ว และจ่ายเบี้ยไหวหรือไม่ จึงเลือกแบบที่ตารางผลประโยชน์ตรงกับคำตอบนั้น ถ้ายังตอบไม่ได้ ยังไม่ต้องรีบเซ็น

แหล่งอ้างอิง

เอกสารและหน้าเว็บที่อ้างไว้ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569 ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ใช้แสดงวิธีอ่านเอกสารของบริษัท ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือการจัดอันดับ

• สำนักงาน คปภ. — คำสั่งนายทะเบียน ที่ 1/2568 เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการให้ความเห็นชอบการกำหนดอัตราเบี้ยประกันภัยของกรมธรรม์ประกันชีวิต — ลงวันที่ 6 มกราคม 2568 มีผลตั้งแต่ 15 มกราคม 2568 (ข้อ 4 และหมายเหตุเรื่องชื่อแบบ)
• สำนักงาน คปภ. — แนวปฏิบัติตามประกาศ คปภ. เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการออก และเสนอขายกรมธรรม์ประกันภัยของบริษัทประกันชีวิต และการดำเนินการของตัวแทนประกันชีวิต นายหน้าประกันชีวิต และธนาคาร (ฉบับประมวล รวมการแก้ไข ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568) — ฉบับประมวลพิมพ์ปี 2565 และ 2568 แต่ไม่พิมพ์วันที่ประกาศและไม่ระบุเลขที่ราชกิจจานุเบกษา ไฟล์สร้างเมื่อ 7 มกราคม 2569
• สำนักงาน คปภ. — คำสั่งนายทะเบียน ที่ 2/2565 เรื่อง หลักเกณฑ์การให้ความเห็นชอบแบบและข้อความใบคำขอเอาประกันชีวิต ประเภทสามัญหรืออุตสาหกรรม และใบแถลงของผู้ชำระเบี้ยประกันภัย แบบมาตรฐาน — ลงวันที่ 28 มกราคม 2565
• สำนักงาน คปภ. — แบบและข้อความกรมธรรม์ประกันชีวิต ประเภทสามัญ แบบสะสมทรัพย์และแบบตลอดชีพที่ชำระเบี้ยประกันภัยครั้งเดียว ฉบับมาตรฐาน — เอกสารไม่ระบุวันที่ ไฟล์สร้างมกราคม 2556 แก้ไขไฟล์มกราคม 2568
• สำนักงาน คปภ. — แผ่นพับ "การประกันชีวิต เลือกให้ถูกใจ...ใช้ให้ตรงความต้องการ" — เอกสารไม่ระบุวันที่ ไฟล์สร้างพฤศจิกายน 2559 (สายด่วนประกันภัย 1186)
• บริษัท เอไอเอ จำกัด สาขาประเทศไทย — ประกันชีวิตอาวุโสโอเค (เพื่อผู้สูงอายุ) (Senior OK) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่ ท้ายหน้าพิมพ์ © 2568
• บริษัท เอไอเอ จำกัด สาขาประเทศไทย — เอไอเอ ซีเนียร์ แฮปปี้ (AIA Senior Happy) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่ ท้ายหน้าพิมพ์ © 2568
• บริษัท อลิอันซ์ อยุธยา ประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) — ประกันชีวิต สูงวัย สบายสบาย (เพื่อผู้สูงอายุ) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่ ลิขสิทธิ์หน้าเว็บ 2564
• บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) — โครงการ เมืองไทย วัยเก๋า อุ่นใจหายห่วง (เพื่อผู้สูงอายุ) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่ ลิขสิทธิ์หน้าเว็บ 2565
• บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) — โครงการ เมืองไทยวัยเก๋า คุ้มทั่วไทย (เพื่อผู้สูงอายุ) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่ ลิขสิทธิ์หน้าเว็บ 2565
• บริษัท ไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) — สูงวัยไร้กังวล (เพื่อผู้สูงอายุ) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่
• บริษัท ไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) — สูงวัยมีทรัพย์ (เพื่อผู้สูงอายุ) — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่
• บริษัท ทิสโก้ อินชัวรันส์ โซลูชั่น จำกัด (นายหน้าประกันชีวิต) — เอกสาร My Gift 10.10 ประกันชีวิตแบบมีกำหนดระยะเวลา รับประกันโดย เอไอเอ — ไม่ระบุวันที่ ไฟล์ปรับปรุงเมื่อ 27 กรกฎาคม 2569
• ชับบ์ ไลฟ์ แอสชัวรันซ์ — ขั้นตอนการพิจารณารับประกันภัย — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่
• พรูเด็นเชียล ประกันชีวิต — บริการกรมธรรม์: การเวนคืน การเปลี่ยนแปลงสัญญาเพิ่มเติม และการต่ออายุกรมธรรม์ — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่
• ธนาคารแห่งประเทศไทย — สตางค์ Story: จ่ายเบี้ยประกันไม่ไหวทำยังไงได้บ้าง — หน้าเว็บไม่ระบุวันที่
• กรมสรรพากร — กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร ฉบับรวม — ปรับปรุงหน้าเว็บ 13 มกราคม 2569
• กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 172) ว่าด้วยการยกเว้นภาษีสำหรับเบี้ยประกันชีวิต — ปรับปรุงหน้าเว็บ 8 พฤษภาคม 2566
• กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0702/9655 การเวนคืนหรือยกเลิกกรมธรรม์ก่อนครบสิบปี — ลงวันที่ 6 ธันวาคม 2554 ปรับปรุงหน้าเว็บ 22 พฤษภาคม 2563
• กรมสรรพากร — ร้อยเรื่องลดหย่อน ปีภาษี 2560 หมวดค่าลดหย่อนประกันชีวิต ประกันชีวิตแบบบำนาญ ประกันสุขภาพ (ข้อ 5 กรมธรรม์ประกันชีวิตของบุตรและบิดามารดา) — ปรับปรุงหน้าเว็บ 3 ธันวาคม 2564
• กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 162) ว่าด้วยการยกเว้นภาษีสำหรับเบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา — ปรับปรุงหน้าเว็บ 8 พฤษภาคม 2566