ประกันชีวิตตามช่วงวัย 2569: ควรซื้ออายุเท่าไร วัยรุ่น เริ่มทำงาน มีครอบครัว ดูอะไรก่อน

ไม่มีอายุที่ถูกต้องสำหรับซื้อประกันชีวิต อายุกำหนดว่าคุณต้องจ่ายเบี้ยประกันเท่าไร (เบี้ยประกันคือเงินที่จ่ายให้บริษัทเป็นงวด) และบริษัทจะรับประกันหรือไม่ ส่วนคำถามว่าต้องซื้อหรือยัง ขึ้นกับเรื่องอื่น คือใครต้องพึ่งรายได้ของคุณ มีหนี้ที่คนอื่นต้องจ่ายต่อหรือไม่ และคุณจ่ายเบี้ยได้ทุกปีหรือเปล่า

ทุนประกันคือตัวเลขที่บริษัทใช้คำนวณเงินที่จะจ่ายเมื่อคุณเสียชีวิต ไม่ใช่เงินออมของคุณ ส่วนที่ยังขาดคือเงินที่คนข้างหลังยังไม่พอใช้ หลังหักสิ่งที่มีอยู่แล้ว ถ้าไม่มีใครพึ่งรายได้ของคุณและไม่มีหนี้ที่คนอื่นต้องรับต่อ ส่วนที่ยังขาดอาจเป็นศูนย์ ทุนประกันชีวิตก้อนใหญ่จึงยังไม่ใช่เรื่องเร่ง แต่ถ้ามีคนพึ่งรายได้ของคุณ ไม่ว่าอายุเท่าไร ให้คำนวณส่วนที่ยังขาดก่อนเรื่องอื่น

ลองตอบสามข้อนี้ก่อนอ่านต่อ

ถ้ารายได้ของคุณหายไปวันนี้ ใครเดือดร้อน และเขาต้องใช้เงินนานกี่ปี
มีหนี้ก้อนไหนที่คนอื่นต้องจ่ายต่อหรือไม่ เช่น ผ่อนบ้านร่วมกัน หรือหนี้ที่มีผู้ค้ำ
ถ้ารายได้ลดลงครึ่งหนึ่ง คุณยังจ่ายเบี้ยได้โดยไม่แตะเงินสำรองฉุกเฉิน (เงินที่แยกไว้ใช้เมื่อรายได้ขาด) หรือไม่

ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ในบทความเป็นภาพประกอบวิธีอ่านเอกสารของบริษัท ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือการจัดอันดับ ส่วนตัวเลขงบรายเดือนเป็นข้อสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด

อายุบอกอะไรได้ และบอกอะไรไม่ได้: เริ่มจากคนที่พึ่งรายได้คุณ

อายุบอกได้สามเรื่อง คือราคาเบี้ย โอกาสที่บริษัทรับประกัน และความเสี่ยงที่มักเด่นในวัยนั้น แต่บอกไม่ได้ว่าคุณต้องมีทุนประกันชีวิตหรือไม่ คนอายุ 28 ปีสองคนอาจต้องการต่างกันมาก ถ้าคนหนึ่งส่งเงินให้พ่อแม่ทุกเดือนส่วนอีกคนไม่มีใครต้องดูแล

สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ. หน่วยงานที่กำกับธุรกิจประกันภัยในไทย) มีภาพ "การบริหารความเสี่ยงแต่ละช่วงวัย" ในคู่มือประกันภัย ฉบับประชาชน (พิมพ์ปี 2562 หน้า 24 ถึง 27) ภาพจับคู่แต่ละวัยกับประกันดังนี้

วัยเรียน จับคู่กับประกันอุบัติเหตุส่วนบุคคล ประกันสุขภาพ และประกันชีวิตสะสมทรัพย์ (จ่ายทั้งเมื่อเสียชีวิตและเมื่อมีชีวิตอยู่ครบสัญญา)
วัยทำงาน ที่คู่มือบรรยายว่า "เริ่มมีรายได้เป็นของตนเอง หรืออาจมีครอบครัว" จับคู่กับประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ ตลอดชีพ (คุ้มครองถึงอายุที่กำหนด เช่น 99 ปี) ควบการลงทุน (เงินส่วนหนึ่งไปลงทุนในกองทุน) และบำนาญ (จ่ายเป็นงวดเมื่ออายุถึงที่กำหนด) พร้อมประกันสุขภาพ อุบัติเหตุ โรคร้ายแรง และชดเชยรายได้
วัยเกษียณ จับคู่กับประกันชีวิตแบบบำนาญ พร้อมประกันสุขภาพ อุบัติเหตุ และโรคร้ายแรง

คู่มือไม่ได้ระบุอายุ จำนวนเงิน หรือบอกว่าใครควรซื้อ จึงใช้ดูได้เพียงว่าความเสี่ยงแบบไหนเด่นในแต่ละวัย ไม่ใช่คำสั่งซื้อ

สิ่งที่ตัดสินจริงคือส่วนที่ยังขาด ธนาคารแห่งประเทศไทยอธิบายว่าให้ประเมินเงินที่ครอบครัวต้องใช้ในวันที่ไม่มีคุณ แล้วหักสินทรัพย์ สวัสดิการจากที่ทำงาน และสิทธิประกันสังคม ถ้าไม่พอจึงซื้อทุนประกันไม่น้อยกว่าส่วนที่ยังขาด วิธีไล่รายการอยู่ในบทความเลือกประเภทประกันชีวิต และตัวอย่างครัวเรือนหลายแบบอยู่ในบทความคำนวณทุนประกันชีวิตให้ครอบครัว

ศัพท์ที่ใช้ต่อไปนี้ กรมธรรม์คือเอกสารสัญญาประกัน ผู้พึ่งพาคือคนที่ใช้เงินจากรายได้ของคุณเป็นประจำ เช่น ลูก คู่ชีวิต หรือพ่อแม่ที่คุณส่งเงินให้ ประกันกลุ่มคือประกันที่นายจ้างทำให้พนักงานทั้งกลุ่ม ส่วนเงินสำรองฉุกเฉิน ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำในหน้าวางแผนการเงินให้มี 3 ถึง 6 เท่าของรายจ่ายจำเป็นและค่าผ่อนหนี้ต่อเดือน

ส่วนการทดสอบว่าจ่ายเบี้ยไหว ธนาคารกรุงศรีอยุธยาให้แนวทางทั่วไปว่าเบี้ยประกันไม่ควรเกิน 10 ถึง 15% ของรายได้ทั้งปี ซึ่งเป็นกรอบของธนาคาร ไม่ใช่เกณฑ์ของ คปภ.

ตารางสรุปเจ็ดช่วงก่อน

ช่วง	ความเสี่ยงทางการเงินที่เด่น	ตรวจก่อนอย่างอื่น
วัยเรียน	อุบัติเหตุและเจ็บป่วยของตัวเอง กับรายได้ของผู้ปกครอง	ใครเป็นผู้จ่ายเบี้ย และสิทธิรักษาที่มี
เริ่มทำงาน	ส่งเงินให้พ่อแม่ ผ่อนหนี้ สวัสดิการยังน้อย	ประกันสังคมและประกันกลุ่มของนายจ้าง
โสด ไม่มีผู้พึ่งพา	ส่วนที่ยังขาดอาจเป็นศูนย์ ความเสี่ยงอยู่ที่ค่ารักษาและเงินสำรอง	เงินสำรองฉุกเฉินและสิทธิรักษา
มีคู่ชีวิตหรือลูก	ครอบครัวพึ่งรายได้ของคุณเต็มจำนวน	ส่วนที่ยังขาด และปีที่ภาระแต่ละก้อนสิ้นสุด
กลางอาชีพ มีหนี้บ้าน	หนี้ก้อนใหญ่ ค่าเรียนลูกยังไม่จบ	ใครต้องจ่ายหนี้ต่อ และหนี้จบปีไหน
ใกล้เกษียณ	รายได้จากงานจะหยุด ประกันกลุ่มอาจสิ้นสุด	รายได้หลังเลิกงาน
เกษียณ	ค่ารักษา และเงินที่ต้องพอใช้ไปนาน	มีผู้พึ่งพาหรือไม่ และอยากส่งต่ออะไร

ซื้อเร็วหรือรอ: เบี้ยตามอายุจากตารางของบริษัทจริง

ราคาของการรอดูได้จากตารางเบี้ยจริง ตัวอย่างนี้ใช้เอกสารเสนอขาย My Gift 10.10 เป็นประกันชีวิตแบบชั่วระยะเวลา (จ่ายเมื่อเสียชีวิตภายในระยะที่กำหนดเท่านั้น) ที่เอไอเอเป็นผู้รับประกัน และทิสโก้ อินชัวรันส์ โซลูชั่นซึ่งเป็นนายหน้า (ผู้เสนอขายที่ไม่ใช่ผู้รับประกัน) เสนอขาย แบบนี้คุ้มครอง 10 ปี จ่ายเบี้ย 10 ปี รับอายุ 20 ถึง 65 ปี ทุนขั้นต่ำ 350,000 บาท เอกสารไม่ระบุวันที่ เอกสารพิมพ์อัตราเบี้ยรายปีต่อทุน 1,000 บาท วิธีคิดคือ เบี้ยต่อปี = อัตรา × (ทุนประกัน ÷ 1,000) แล้วหักส่วนลด 1 บาทต่อทุน 1,000 บาทเมื่อทุนตั้งแต่ 1,000,000 บาท (ทุน 500,000 ถึง 999,999 บาทมีส่วนลดอีกขั้นที่เอกสารกับหน้าเว็บของนายหน้าพิมพ์ไม่ตรงกัน ให้ขอใบเสนอ วิธีอ่านตารางละเอียดอยู่ในบทความเบี้ยประกันชีวิตคิดจากอะไร) ตารางนี้เป็นอัตรามาตรฐาน (อัตราที่ใช้เมื่อบริษัทรับประกันตามปกติ ไม่บวกเบี้ยเพิ่ม) ของทุน 1,000,000 บาท ไม่ใช่ใบเสนอราคา

อายุตอนทำสัญญา	ผู้ชาย เบี้ยต่อปี (บาท)	ผู้หญิง เบี้ยต่อปี (บาท)
25	3,640	1,900
35	5,130	2,520
45	8,990	4,370
55	18,780	9,990
60	29,880	17,170
65	49,950	32,170

เบี้ยของผู้ชายที่ทำสัญญาตอนอายุ 35 ปีสูงกว่าตอนอายุ 25 ปี 41% ตอนอายุ 45 ปีสูงกว่าตอนอายุ 35 ปีอีก 75% และตอนอายุ 55 ปีมากกว่าสองเท่าของตอนอายุ 45 ปี เบี้ยของแต่ละปีเท่ากันตลอด 10 ปีตามอายุที่ทำสัญญา ตัวเลขเหล่านี้ชวนให้สรุปว่าควรซื้อให้เร็วที่สุด แต่ตารางยังไม่บอกสามเรื่อง

เรื่องแรกคือสุขภาพ ชับบ์ ไลฟ์ ประกันชีวิตอธิบายขั้นตอนพิจารณารับประกันภัยว่าผลมีได้หลายทาง คือรับในอัตรามาตรฐาน ขอข้อมูลเพิ่ม เสนออัตราสูงกว่ามาตรฐาน หรือเลื่อนหรือปฏิเสธโดยคืนเบี้ยที่รับไว้ และพรูเด็นเชียลระบุในหน้าบริการกรมธรรม์ว่าการซื้อฉบับใหม่ต้องจ่ายเบี้ยสูงขึ้นตามอายุ และมีการพิจารณาสุขภาพด้วย ราคาของการรอจึงคือเบี้ยที่สูงขึ้น บวกความเป็นไปได้ที่สุขภาพ ณ วันที่สมัครทำให้บริษัทเพิ่มเบี้ยหรือไม่รับ

เรื่องที่สองคือการซื้อเร็วก็มีราคา ผู้ชายที่ซื้อตอนอายุ 25 ปีจ่ายปีละ 3,640 บาท รวม 36,400 บาท เพื่อความคุ้มครอง 1,000,000 บาทในช่วงอายุ 25 ถึง 35 ปี ถ้าช่วงนั้นไม่มีใครพึ่งรายได้ของคุณ ส่วนที่ยังขาดอาจเป็นศูนย์ เงินก้อนนี้ก็ซื้อสิ่งที่ยังไม่มีใครต้องใช้ ครบ 10 ปีความคุ้มครองสิ้นสุด และเอกสารไม่ได้ระบุสิทธิต่ออายุหรือเพิ่มทุนโดยไม่ตรวจสุขภาพใหม่ ให้ถามผู้เสนอขายเป็นลายลักษณ์อักษร

เรื่องที่สามคือแบบประกันต่างกัน โบรชัวร์เอฟดับบลิวดี พาวเวอร์ เซฟวิ่ง 12/6 (ไม่ระบุวันที่ ไฟล์สร้างสิงหาคม 2567) เป็นประกันสะสมทรัพย์ที่พิมพ์เบี้ยต่อทุน 1,000 บาทไว้ 979 บาทเมื่ออายุ 20 และ 30 ปี 981 บาทเมื่ออายุ 40 ปี และ 984 บาท (ชาย) หรือ 981 บาท (หญิง) เมื่ออายุ 50 ปี ราคาแทบไม่ขยับตามอายุ บทความนี้อ่านว่าเป็นเพราะเงินส่วนใหญ่กลับมาหาคุณ ส่วนที่เป็นต้นทุนความคุ้มครองจึงน้อย จากสองเอกสารนี้ ราคาของการรอในแบบออมจึงน้อย แต่ราคาของการผูกเงินนานต้องดูในบทความประกันสะสมทรัพย์

ใช้สามข้อนี้ตัดสิน

มีคนพึ่งรายได้ของคุณและส่วนที่ยังขาดมากกว่าศูนย์ อย่ารอ เพราะช่วงที่รอคือช่วงที่ครอบครัวยังไม่มีความคุ้มครอง
คาดว่าจะมีผู้พึ่งพาหรือหนี้ภายในไม่กี่ปี เช่น แต่งงาน มีลูก หรือกู้บ้าน ให้ขอใบเสนอราคาและเตรียมข้อมูลสุขภาพไว้ก่อน แล้วซื้อเมื่อภาระเริ่มจริง ถ้าห่วงว่าสุขภาพจะเปลี่ยนก่อนถึงวันนั้น ซื้อก่อนก็ได้
ยังไม่มีและไม่แน่ใจว่าจะมี รอได้ แล้วทบทวนทุกครั้งที่ชีวิตเปลี่ยน ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะนำให้ตรวจแผนการเงินอย่างน้อยทุก 6 เดือน

วัยเรียนและวัยรุ่น: ผู้เยาว์ซื้อได้ไหม ใครเซ็น ใครจ่าย

ตัวเด็กเองมักยังไม่ต้องมีทุนประกันชีวิตก้อนใหญ่ เพราะทุนประกันชีวิตมีไว้ให้คนข้างหลัง และยังไม่มีใครพึ่งรายได้ของเด็ก ความเสี่ยงของตัวเด็กอยู่ที่อุบัติเหตุและเจ็บป่วย ซึ่งภาพของ คปภ. ข้างต้นจับคู่กับประกันอุบัติเหตุและประกันสุขภาพ ส่วนที่บ้านอาจขาดจริงคือรายได้ของผู้ปกครอง ซึ่งคำนวณตามหัวข้อมีคู่ชีวิต ลูก และหนี้บ้าน ถ้าผู้ปกครองอยากทำประกันให้ลูก ทำได้ตามแบบที่รับอายุของเด็ก โดยใบคำขอมีช่องให้ผู้แทนโดยชอบธรรมลงนามให้ความยินยอม

ผู้เยาว์ในเอกสารของกรมสรรพากรคือคนอายุไม่ถึง 20 ปีที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะโดยการสมรส แบบประกันบางแบบไม่รับผู้เยาว์ เช่น My Gift 10.10 ในหัวข้อก่อนที่รับตั้งแต่อายุ 20 ปี คนที่อายุต่ำกว่านั้นจึงซื้อไม่ได้ ส่วนโบรชัวร์ FWD 12/6 รับตั้งแต่อายุ 1 เดือน 1 วัน แต่ตารางเบี้ยพิมพ์เฉพาะอายุ 20 ปีขึ้นไป จึงต้องขอใบเสนอตามอายุของเด็ก

คำสั่งนายทะเบียน ที่ 2/2565 (ลงวันที่ 28 มกราคม 2565) กำหนดใบคำขอเอาประกันชีวิตมาตรฐานของ คปภ. ซึ่งบริษัทอาจยื่นแบบอื่นให้ คปภ. เห็นชอบได้ (ข้อ 7 และ 8) จึงควรตรวจใบจริง ใบคำขอมาตรฐานบอกสามเรื่องนี้ ผู้เอาประกันคือคนที่ชีวิตได้รับความคุ้มครอง ส่วนผู้ชำระเบี้ยคือคนที่จ่ายเบี้ย ซึ่งอาจเป็นอีกคนหนึ่ง

ใครเซ็น ใบคำขอมีช่องลงชื่อของผู้ขอเอาประกัน และช่องของผู้ให้ความยินยอมในฐานะผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้ใช้อำนาจปกครอง (คนที่กฎหมายให้ทำการแทนผู้เยาว์) สำหรับกรณีผู้ขอเอาประกันยังไม่บรรลุนิติภาวะ
ใครจ่าย ใบคำขอมีส่วนให้กรอกชื่อ อายุ ความสัมพันธ์ อาชีพ และรายได้ต่อปีของผู้ชำระเบี้ย เมื่อผู้ชำระเบี้ยเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้ใช้อำนาจปกครองของผู้เยาว์ เอกสารไม่ได้กำหนดว่าผู้ชำระเบี้ยต้องเป็นใคร หรืออายุขั้นต่ำของผู้เอาประกัน ซึ่งเป็นเงื่อนไขของแต่ละแบบ
เงินคืนเป็นของใคร เงินคืนคือเงินที่บริษัทจ่ายระหว่างสัญญา ส่วนเงินครบกำหนดคือเงินก้อนที่จ่ายเมื่อสัญญาสิ้นสุด ถ้าเลือกโอนเข้าบัญชี ใบคำขอให้ผู้เยาว์ใช้บัญชีพร้อมเพย์ของผู้ชำระเบี้ยได้ และระบุว่าเมื่อผู้เอาประกันบรรลุนิติภาวะแต่ยังไม่แจ้งเปลี่ยนบัญชีเป็นชื่อของตน บริษัทจะจ่ายเป็นเช็คขีดคร่อมให้ผู้เอาประกัน บทความนี้อ่านว่ากรมธรรม์เป็นของเด็กที่เป็นผู้เอาประกัน ไม่ใช่ของผู้จ่ายเบี้ย พ่อแม่จึงควรคุยกับลูกตั้งแต่ต้นว่าเงินคืนหลังอายุ 20 ปีจะใช้อย่างไร

คำถามต่อมาคือถ้าผู้จ่ายเบี้ยเสียชีวิตแล้วใครจ่ายต่อ ชับบ์ ไลฟ์ ประกันชีวิตมีสัญญาเพิ่มเติมยกเว้นเบี้ยสำหรับกรมธรรม์ผู้เยาว์ แบบที่ 1 (ผช.1) และแบบที่ 2 (ผช.3) เป็นตัวอย่าง ซื้อต่อท้ายกรมธรรม์หลัก ซื้อได้เฉพาะพร้อมกรมธรรม์ใหม่ รับผู้เยาว์อายุ 31 วันถึง 15 ปี และผู้ชำระเบี้ยอายุ 20 ถึง 55 ปี

ถ้าผู้ชำระเบี้ยเสียชีวิตก่อนอายุ 60 ปีหรือก่อนเด็กอายุครบ 25 ปี (ผช.1 รวมทุพพลภาพสิ้นเชิงถาวรตามนิยามในกรมธรรม์) บริษัทยกเว้นเบี้ยของสัญญาหลักและสัญญาเพิ่มเติมอื่น จนผู้ชำระเบี้ยอายุครบ 60 ปี เด็กอายุครบ 25 ปี หรือครบระยะจ่ายเบี้ยของสัญญาหลัก แล้วแต่อย่างใดถึงก่อน เพดานอายุ 15 ปีทำให้วัยรุ่นอาจซื้อไม่ได้ ถ้าไม่มีสัญญานี้ ให้ถามบริษัทว่าเบี้ยจะเป็นอย่างไรเมื่อผู้จ่ายเสียชีวิต

ถ้าจะออมค่าเรียน ให้ดูปีที่แบบสะสมทรัพย์จ่ายเงินคืนก้อนแรก บทความเรื่องประกันสะสมทรัพย์ยกแบบ 11/3 (จ่ายเบี้ย 3 ปี คุ้มครอง 11 ปี) เป็นตัวอย่าง ซึ่งจ่ายเงินคืนแรกในวันครบรอบปีที่ 4 และเงินก้อนใหญ่ปีที่ 11 ค่าเรียนที่ต้องใช้ก่อนนั้นต้องมาจากเงินออมอื่น

ตัวอย่างงบของผู้ปกครอง (สมมติ) ผู้ชายอายุ 35 ปีที่มีรายได้เดือนละ 40,000 บาท (ปีละ 480,000 บาท) ซื้อชั่วระยะเวลา 10 ปี ทุน 1,000,000 บาทตามอัตรามาตรฐานของ My Gift 10.10 จ่ายเบี้ยปีละ 5,130 บาท หรือ 1.07% ของรายได้ กรอบ 10 ถึง 15% ของรายได้ทั้งปีคือ 48,000 ถึง 72,000 บาท จึงเหลืออีก 42,870 ถึง 66,870 บาท

ข้อควรระวังคือซื้อกรมธรรม์ออมระยะยาวให้ลูกก่อนคุ้มครองคนหารายได้ ถ้าผู้หารายได้เสียชีวิต ทั้งเบี้ยและค่าเรียนจะไม่มีใครจ่าย

เริ่มทำงานและยังโสด: ตรวจสิ่งที่มีอยู่ก่อนซื้อ

ก่อนซื้อ ให้ตรวจสิ่งที่มีอยู่แล้วสองอย่าง อย่างแรกคือประกันสังคม มาตรา 73 ของพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2533ระบุว่า เมื่อเสียชีวิตโดยไม่ได้เกิดจากการทำงานและส่งเงินสมทบมาแล้วอย่างน้อย 1 เดือนภายใน 6 เดือนก่อนเสียชีวิต จะได้ค่าทำศพ 50,000 บาทตามกฎกระทรวงกำหนดอัตราเงินค่าทำศพ พ.ศ. 2563 จ่ายให้ผู้จัดการศพ และเงินสงเคราะห์กรณีตาย (เงินก้อนที่จ่ายเมื่อผู้ประกันตนเสียชีวิต) เท่ากับร้อยละ 50 ของค่าจ้างรายเดือนตามมาตรา 57 คูณ 4 (เท่ากับค่าจ้าง 2 เดือน) เมื่อส่งเงินสมทบ 36 เดือนขึ้นไปแต่ไม่ถึง 120 เดือน หรือคูณ 12 (เท่ากับค่าจ้าง 6 เดือน) เมื่อส่ง 120 เดือนขึ้นไป เงินสงเคราะห์จ่ายให้คนที่คุณระบุเป็นหนังสือ ถ้าไม่ระบุจะแบ่งให้คู่สมรส พ่อแม่ หรือลูกเท่า ๆ กัน ถ้าส่งเงินสมทบไม่ถึง 36 เดือน มาตรา 73 ไม่ให้เงินสงเคราะห์ ได้เฉพาะค่าทำศพ กฎเหล่านี้ใช้กับผู้ประกันตนมาตรา 33 และ 39 ส่วนมาตรา 40 มีหลักเกณฑ์ในพระราชกฤษฎีกาแยกต่างหาก คนที่เพิ่งเริ่มทำงานจึงควรถามสำนักงานประกันสังคม สายด่วน 1506 ถึงจำนวนจริงตามมาตราของตน

อย่างที่สองคือประกันกลุ่มของนายจ้าง ให้ถามว่าทุนเท่าไรและสิ้นสุดเมื่อคุณออกจากงานหรือไม่

โสดไม่ได้แปลว่าไม่มีผู้พึ่งพา ถ้าคุณส่งเงินให้พ่อแม่เป็นประจำ ท่านคือผู้พึ่งพารายได้ของคุณ ส่วนที่ยังขาดคือเงินที่ส่งต่อเดือน × 12 × จำนวนปีที่ท่านต้องพึ่ง แล้วหักสิ่งที่ท่านมีอยู่ สมมติส่งเดือนละ 3,000 บาทนาน 10 ปี และท่านไม่มีความคุ้มครองอื่น ส่วนที่ขาดคือ 3,000 × 12 × 10 = 360,000 บาท ผู้ชายอายุ 25 ปีที่ซื้อ My Gift 10.10 ทุน 360,000 บาท (สูงกว่าทุนขั้นต่ำ 350,000 บาท และไม่ถึง 500,000 บาทที่เริ่มมีส่วนลด) ตามอัตรามาตรฐาน 4.64 บาทต่อทุน 1,000 บาท จ่าย 4.64 × 360 = 1,670 บาทต่อปี หรือประมาณ 139 บาทต่อเดือน

ตารางนี้ใส่เบี้ยลงในงบรายเดือนของคนที่มีรายได้ 25,000 บาท (ตัวเลขสมมติ)

รายการ	บาทต่อเดือน
รายจ่ายจำเป็นของตัวเอง	12,000
ส่งให้พ่อแม่	3,000
ผ่อนหนี้	2,000
ออมเป็นเงินสำรองฉุกเฉิน	2,000
เบี้ยประกันชั่วระยะเวลา (1,670 ÷ 12)	139
ใช้จ่ายส่วนตัวและออมอื่น	5,861
รวม	25,000

ค่าผ่อนหนี้ 2,000 บาทคือ 8% ของรายได้ ต่ำกว่าหนึ่งในสาม (8,333 บาท) ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ไว้สำหรับหนี้ทุกประเภทรวมกัน ส่วนเงินสำรองเป้า 3 ถึง 6 เท่าของ 12,000 + 3,000 + 2,000 = 17,000 บาท คือ 51,000 ถึง 102,000 บาท

ตัวเลขรายเดือนในบทความนี้คือเบี้ยรายปีหารด้วย 12 ถ้าจ่ายรายเดือนจริง ยอดรวมต่อปีอาจสูงกว่านี้ ให้ขอยอดของงวดที่เลือก

ถ้าเลือกแบบสะสมทรัพย์เป็นกรมธรรม์แรก เบี้ยหนักกว่ามาก โบรชัวร์ FWD 12/6 พิมพ์เบี้ย 979 บาทต่อทุน 1,000 บาทที่อายุ 20 และ 30 ปี ถ้าอายุ 25 ปีใช้อัตราเดียวกัน ทุน 100,000 บาทจึงเบี้ย 97,900 บาทต่อปี หรือราว 8,158 บาทต่อเดือน เท่ากับ 32.6% ของรายได้ 300,000 บาทต่อปีในตัวอย่าง เกินกรอบ 10 ถึง 15% ที่ธนาคารกรุงศรีอยุธยาให้ไว้

เงินกรณีเสียชีวิตของแบบนี้ตามโบรชัวร์คือ 101% ของทุนในปีกรมธรรม์ที่ 1 เพิ่มทีละ 101% เป็น 606% ตั้งแต่ปีที่ 6 หรือเงินเวนคืน หรือ 101% ของเบี้ยที่จ่ายแล้ว แล้วแต่อย่างไหนมากกว่า จึงเป็น 404,000 บาทในปีที่ 4 ซึ่งเกิน 360,000 บาท แต่ตอนนั้นคุณจ่ายเบี้ยไปแล้ว 391,600 บาท เงินส่วนใหญ่จึงเป็นเบี้ยของคุณเอง ไม่ใช่ความคุ้มครองที่ซื้อเพิ่ม และสามปีแรกได้ 101,000 ถึง 303,000 บาท ต่ำกว่า 360,000 บาท ถ้าเป้าหมายคือปิดส่วนที่ขาดของพ่อแม่ ให้เริ่มจากแบบชั่วระยะเวลา สองแบบตอบโจทย์ต่างกัน ผลตอบแทนของแบบออมอยู่ในบทความเรื่องประกันสะสมทรัพย์ลดหย่อนภาษี และคำถามเรื่องลงทุนผ่านประกันอยู่ในบทความเรื่องลงทุนกับประกันชีวิต

ถ้าไม่มีใครพึ่งรายได้ของคุณและไม่มีหนี้ที่คนอื่นต้องรับต่อ ส่วนที่ขาดอาจเป็นศูนย์ เบี้ยจึงเป็นศูนย์ และเงินที่เหลือควรไปสร้างเงินสำรองก่อน ทุนประกันชีวิตไม่ได้จ่ายเมื่อตกงานหรือเจ็บป่วย สองเรื่องนั้นเป็นหน้าที่ของเงินสำรองและประกันสุขภาพ ถ้ามีหนี้ที่พ่อแม่หรือคนอื่นเป็นผู้ค้ำหรือกู้ร่วม ให้ถามเจ้าหนี้ว่าหนี้นั้นเป็นอย่างไรเมื่อคุณเสียชีวิต แล้วนับเป็นส่วนที่ขาด

ข้อควรระวังในช่วงนี้มีสองข้อ

นับประกันกลุ่มของนายจ้างเป็นความคุ้มครองของตัวเอง ทั้งที่อาจสิ้นสุดเมื่อออกจากงาน
ตอบคำถามสุขภาพไม่ครบ My Gift 10.10 ระบุว่าถ้าไม่เปิดเผยความจริงหรือแถลงความเท็จ บริษัทบอกล้างสัญญา คือล้างสัญญาและปฏิเสธไม่จ่ายเงิน ได้ภายใน 2 ปี

คนที่ยังไม่เคยใช้กรมธรรม์มีกติกาช่วย ข้อ 19(1)(ก) ของแนวปฏิบัติการเสนอขายของ คปภ.ให้ข้อมูลเหมาะกับกลุ่มลูกค้า โดยยกตัวอย่างผู้ที่ไม่มีประสบการณ์การใช้กรมธรรม์ ถ้าฟังแล้วยังอธิบายกลับไม่ได้ ให้ขอคำอธิบายใหม่

มีคู่ชีวิต ลูก และหนี้บ้าน: ช่วงที่ภาระสูงที่สุด

ช่วงที่รายได้ของคุณเลี้ยงคนอื่น ส่วนที่ยังขาดมักสูงที่สุดในชีวิต วิธีคิดเหมือนกันทุกอายุ คือจดภาระเป็นก้อน หักสิ่งที่มีอยู่ แล้วเลือกระยะคุ้มครองให้ถึงภาระที่ยาวที่สุด คนอายุ 40 ปีที่ถามว่าควรซื้ออะไรก็ใช้วิธีนี้ เพราะผู้พึ่งพาและหนี้เป็นตัวตัดสิน ไม่ใช่เลข 40 ภาระแต่ละก้อนจบไม่พร้อมกัน ทุนที่ต้องมีจึงมากที่สุดวันนี้แล้วลดลง

ตัวอย่างในบทความประเภทประกันชีวิตที่กล่าวถึงข้างต้นคิดส่วนที่ยังขาดได้ 2,200,000 บาท จากรายจ่ายครอบครัวเดือนละ 15,000 บาทนาน 10 ปี หนี้บ้าน ค่าเรียน และค่าจัดการงานศพ หักเงินออม ประกันเดิม และประกันกลุ่ม ครัวเรือนแบบอื่นอยู่ในบทความเรื่องทุนประกันสำหรับครอบครัวที่กล่าวถึงข้างต้น ส่วนที่นี่ใช้ตัวเลขนี้ดูราคา

สมมติคุณเป็นผู้ชายอายุ 35 ปี ขอชั่วระยะเวลา 10 ปี โดยสมมติว่าภาระที่ยาวที่สุดจบใน 10 ปี ทุน 2,200,000 บาทตามอัตรามาตรฐานของ My Gift 10.10 คือ 6.13 × 2,200 = 13,486 บาท หักส่วนลด 1 บาทต่อทุน 1,000 บาท (2,200 บาท) เหลือ 11,286 บาทต่อปี หรือประมาณ 940 บาทต่อเดือน ถ้ารายได้ของคุณเดือนละ 40,000 บาท (ปีละ 480,000 บาท) เบี้ยนี้คือ 2.35% ของรายได้ อยู่ในกรอบ 10 ถึง 15% หรือ 48,000 ถึง 72,000 บาทต่อปี ถ้ารอไปซื้อตอนอายุ 45 ปีโดยยังต้องการทุนเท่าเดิม จะเป็น 9.99 × 2,200 − 2,200 = 19,778 บาทต่อปี สูงกว่า 75% และเท่ากับ 4.12% ของรายได้เดิม

ถ้าหนี้บ้านเป็นภาระหลัก คำสั่งนายทะเบียน ที่ 1/2568 (ลงวันที่ 6 มกราคม 2568 ใช้ตั้งแต่ 15 มกราคม 2568) ของ คปภ. นิยามแบบคุ้มครองสินเชื่อ (สินเชื่อคือเงินกู้ เช่น เงินกู้ซื้อบ้าน) ว่าเป็นแบบที่คุ้มครองการเสียชีวิตภายในระยะเอาประกันภัย โดยทุนลดลงเป็นรายงวดเท่า ๆ กัน หรือลดตามอัตราดอกเบี้ยทบต้น ถ้าธนาคารเสนอประกันคู่กับสินเชื่อ ให้ถามว่าเป็นแบบนี้หรือไม่ ใครเป็นผู้รับประโยชน์ คือคนที่ระบุไว้ให้รับเงินเมื่อเสียชีวิต เป็นธนาคารหรือครอบครัว และคุ้มครองเฉพาะหนี้ หรือรวมค่าใช้จ่ายของครอบครัวด้วย เพราะทุนที่ลดลงตามหนี้ไม่ได้ปิดส่วนที่ยังขาดอย่างอื่น

ถ้าทั้งคู่มีรายได้ ให้คำนวณส่วนที่ยังขาดของแต่ละคนแยกกัน เพราะรายได้ของแต่ละคนช่วยเลี้ยงอีกคน ถ้าต้องการเงินก้อนที่ส่งต่อได้ไม่ว่าเสียชีวิตเมื่อใด ให้ดูบทความประกันตลอดชีพเหมาะกับใคร ถ้าต้องการเงินก้อนตามวันที่ใช้ เช่น ค่าเรียน ให้ดูแบบสะสมทรัพย์ แต่ควรปิดส่วนที่ยังขาดก่อน

ข้อควรระวังในช่วงนี้

คุ้มครองคนหารายได้เพียงคนเดียว ทั้งที่รายได้ของทั้งคู่ช่วยเลี้ยงครอบครัว
ใช้งบเบี้ยทั้งก้อนกับแบบจ่ายเบี้ยยาวหรือแบบออม ก่อนปิดส่วนที่ยังขาด
ไม่ทบทวนเมื่อมีลูกคนใหม่หรือกู้บ้านเพิ่ม ทั้งที่ส่วนที่ยังขาดเปลี่ยนทันที

ใกล้เกษียณและวัยเกษียณ: เบี้ยแพงขึ้น แต่ภาระของคนข้างหลังมักเบาลง

เมื่อลูกพึ่งตัวเองได้และหนี้ลดลง ส่วนที่คนข้างหลังยังขาดมักเล็กลง แต่ราคาของทุนประกันชั่วระยะเวลาสูงขึ้นมาก ตามตาราง My Gift 10.10 ผู้ชายอายุ 55 ปีจ่ายปีละ 18,780 บาทสำหรับทุน 1,000,000 บาท ถ้ามีรายได้เดือนละ 50,000 บาท (ปีละ 600,000 บาท ตัวเลขสมมติ) คือ 3.13% ของรายได้ และรวม 10 ปีเป็น 187,800 บาท ตอนอายุ 65 ปี ซึ่งเป็นอายุรับสูงสุดของเอกสารนี้ เบี้ยเป็นปีละ 49,950 บาท (ผู้หญิง 32,170 บาท) รวม 10 ปี 499,500 บาท เกือบครึ่งหนึ่งของทุน ถ้าหลังเกษียณมีรายได้เดือนละ 25,000 บาท (ปีละ 300,000 บาท) เบี้ยนี้คือ 16.65% เกินกรอบ 10 ถึง 15% ที่ธนาคารกรุงศรีอยุธยาให้ไว้

ช่วงนี้มีเรื่องที่ต้องแยกกันหลายเรื่อง

รายได้หลังเลิกงานเป็นโจทย์ของประกันชีวิตแบบบำนาญ วิธีหาช่องว่างรายได้อยู่ในบทความประกันบำนาญ
เงินส่งต่อหรือค่าใช้จ่ายหลังเสียชีวิต เป็นโจทย์ของทุนประกันชีวิตหรือเงินที่คุณกันไว้เอง
ค่ารักษาเป็นเรื่องของประกันสุขภาพ ไม่ใช่ทุนประกันชีวิต
ประกันกลุ่มของนายจ้างอาจสิ้นสุดเมื่อเกษียณ ให้ถามวันสิ้นสุดและนับออกจากส่วนที่มีอยู่

ถ้าข้อเสนอเรียกว่าประกันชีวิตผู้สูงอายุหรือบอกว่า "ไม่ต้องตรวจสุขภาพ" ให้อ่านเงื่อนไขให้ครบ คำสั่งนายทะเบียน ที่ 1/2568 นิยามแบบผู้สูงอายุว่ากำหนดอายุขั้นต่ำ 50 ปีและไม่ต้องแถลงสุขภาพ แต่ถ้าเสียชีวิตจากการป่วยภายในสองปีนับแต่วันเริ่มคุ้มครอง บริษัทคืนเบี้ยพร้อมเงินเพิ่มในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ 2 ซึ่งบทความนี้อ่านว่าเป็นการคืนเบี้ยแทนการจ่ายทุนประกัน รายละเอียดอยู่ในบทความประกันชีวิตผู้สูงอายุ ข้อ 19(1)(ก) ของแนวปฏิบัติ คปภ. ยกตัวอย่างผู้ที่อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปเป็นกลุ่มที่ต้องให้ข้อมูลเหมาะกับกลุ่มลูกค้า และข้อ 19(1)(ค) ให้ผู้เสนอขายที่ระบุว่า "ไม่ต้องตรวจสุขภาพ" บอกให้ชัดว่ายังต้องแถลงสุขภาพในใบคำขอหรือไม่

ข้อควรระวังคือเวนคืนกรมธรรม์เก่าเพื่อซื้อฉบับใหม่ เวนคืนคือการบอกเลิกกรมธรรม์เพื่อรับเงินตามตารางมูลค่า พรูเด็นเชียลระบุว่าเงินเวนคืนน้อยกว่าเบี้ยที่จ่ายไปแล้ว โดยเฉพาะปีแรก ๆ ฉบับใหม่ต้องจ่ายเบี้ยสูงขึ้นตามอายุและพิจารณาสุขภาพใหม่ และสำหรับสัญญาเพิ่มเติมสุขภาพ ระยะรอคอย (ช่วงแรกที่ยังไม่คุ้มครองบางเหตุ) กับสภาพที่เป็นมาก่อนการเอาประกันภัยจะเริ่มนับใหม่

ก่อนเซ็นในทุกช่วงวัย และภาษีโดยสรุป

ไม่ว่าอยู่ช่วงไหน มีสองอย่างที่ควรทำก่อนเซ็น

ตอบทุกข้อที่ใบคำขอถามให้ครบและตามความเป็นจริง รวมถึงการพบแพทย์และผลตรวจ แล้วอ่านใบคำขอที่กรอกเสร็จก่อนลงชื่อ
ขอเอกสารเสนอขายรายบุคคล แล้วบอกให้ได้ว่าใครจะได้เงินเมื่อไร และคุณต้องจ่ายเบี้ยถึงปีไหน ถ้ายังบอกไม่ได้ ให้ขอคำอธิบายก่อนจ่ายเบี้ยงวดแรก

แบบฟอร์มเทียบใบเสนอราคา สิทธิยกเลิกในช่วงตรวจสอบกรมธรรม์ (free look) และวิธีตรวจผู้เสนอขายอยู่ในบทความเปรียบเทียบประกันชีวิต

สำหรับปีภาษี 2569 เบี้ยประกันชีวิตของตัวเองใช้ลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาท โดยเบี้ยประกันสุขภาพของตัวเองไม่เกิน 25,000 บาทและเงินฝากประเภทสงเคราะห์ชีวิตใช้วงเงินก้อนเดียวกัน ตามกฎกระทรวงฉบับรวมที่ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 13 มกราคม 2569 กรมธรรม์ต้องมีกำหนดเวลาตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไปและทำกับบริษัทประกันชีวิตที่ประกอบกิจการในไทย ส่วนที่เกิน 10,000 บาทต้องผ่านเกณฑ์เงินคืนระหว่างสัญญา และเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมไม่นับเป็นเบี้ยประกันชีวิต ตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร ฉบับที่ 172 ยอดนี้ไปลดเงินได้ก่อนคิดภาษี ไม่ใช่ได้เงินคืนเท่ายอดเบี้ย และถ้าเวนคืนหรือหยุดจ่ายเบี้ยจนกรมธรรม์สิ้นผลก่อนครบ 10 ปี กรมสรรพากรวินิจฉัยว่าผู้ที่ใช้สิทธิไปแล้วต้องยื่นแบบเพิ่มเติมและเสียภาษีพร้อมเงินเพิ่ม เบี้ยประกันชีวิตที่คุณจ่ายให้ลูกหรือพ่อแม่กรมสรรพากรตอบว่าใช้ลดหย่อนไม่ได้ ส่วนเบี้ยของคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้เป็นอีกกรณีหนึ่ง วงเงินรวมและวิธีคำนวณอยู่ในศูนย์รวมเรื่องลดหย่อนภาษีจากเบี้ยประกัน ภาษีไม่ควรเป็นเหตุให้ซื้อทุนหรือจ่ายเบี้ยเกินกำลัง

แหล่งอ้างอิง

เอกสารและหน้าเว็บที่อ้างไว้ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569 (กฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาและหน้าแรกของสำนักงานประกันสังคมอ่านเมื่อ 27 ตุลาคม 2569) ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ใช้แสดงวิธีอ่านเอกสารของบริษัท ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อหรือการจัดอันดับ ตัวเลขเบี้ยของ My Gift 10.10 เป็นอัตรามาตรฐานจากเอกสาร ไม่ใช่ใบเสนอราคา