เปรียบเทียบประกันชีวิต 2569: ตารางเทียบแผนและแบบฟอร์มก่อนเลือกซื้อ

ใบเสนอประกันชีวิตสองฉบับที่เบี้ย (เงินที่คุณจ่ายให้บริษัทประกัน) ต่างกันปีละสามพันบาท ยังบอกไม่ได้ว่าฉบับไหนคุ้มกว่า เพราะฉบับที่ถูกกว่าอาจคุ้มครองสั้นกว่า มีทุนประกัน (จำนวนเงินที่บริษัทจะจ่ายเมื่อเกิดเหตุตามสัญญา) น้อยกว่า หรือไม่มีสัญญาเพิ่มเติม (ความคุ้มครองที่แนบเพิ่มกับสัญญาหลัก เช่น อุบัติเหตุหรือสุขภาพ) ที่อีกฉบับรวมไว้แล้ว การเปรียบเทียบประกันชีวิตจึงต้องทำให้ทุกข้อเสนอมีเงื่อนไขเหมือนกันก่อน แล้วค่อยเทียบราคา

บทความนี้เขียนให้คนที่เลือกประเภทประกันได้แล้วและกำลังถือใบเสนอตั้งแต่สองฉบับขึ้นไป ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรซื้อแบบชั่วระยะเวลา ตลอดชีพ สะสมทรัพย์ หรือบำนาญ ให้เริ่มจากดูว่าประกันชีวิตแบบไหนเหมาะกับเป้าหมายของคุณ แล้วกลับมาเทียบแผนที่นี่

วิธีเทียบมีห้าขั้น

1. ทำให้ทุกข้อเสนอมีฐานเดียวกัน คือผู้เอาประกันคนเดียวกัน ทุนเท่ากัน คุ้มครองถึงปีเดียวกัน จ่ายเบี้ยแบบเดียวกัน และมีหรือไม่มีสัญญาเพิ่มเติมเหมือนกัน
2. ขอเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร แล้วกรอกตารางเดียวกันสำหรับทุกฉบับ
3. แปลงเบี้ยเป็นยอดต่อปี และแยกเบี้ยสัญญาหลักออกจากสัญญาเพิ่มเติม
4. แยกเงินที่บริษัทรับประกันออกจากเงินที่ไม่รับประกัน แล้วทดสอบกรณีที่ต้องเลิกก่อนครบสัญญา
5. ตรวจผู้เสนอขาย แล้วตัดสินใจ หรือจดคำถามที่ยังต้องถามแทนการรีบเลือก

ตัวเลขในบทความเป็นตัวเลขสมมติเพื่อฝึกอ่านใบเสนอ ไม่ใช่เบี้ยหรือเงินคืนของแบบประกันใดจริง ส่วนตัวอย่างจากบริษัทประกันเป็นเงื่อนไขที่บริษัทเผยแพร่เอง ยกมาให้เห็นว่าเอกสารหน้าตาอย่างไร ไม่ได้เป็นการแนะนำหรือจัดอันดับ

ทำให้ข้อเสนอเทียบกันได้ก่อนดูราคา

เริ่มจากแยกสองคำที่มักถูกปนกัน ระยะคุ้มครองคือช่วงเวลาที่สัญญาจ่ายเงินให้เมื่อเกิดเหตุ ส่วนระยะจ่ายเบี้ยคือช่วงที่คุณต้องส่งเงินเข้าไป สองระยะนี้ไม่จำเป็นต้องเท่ากัน ตัวอย่างเช่น AIA 20Pay Life (Non Par) เป็นแบบตลอดชีพที่ชำระเบี้ยเพียง 20 ปี แต่คุ้มครองถึงอายุ 99 ปี ใบเสนอที่เขียนแค่ "จ่าย 20 ปี" จึงยังบอกไม่ได้ว่าคุ้มครองกี่ปี

ก่อนเทียบราคา ให้ตรวจว่าทุกใบเสนอตรงกันใน 6 เรื่องนี้

แถวสุดท้ายสำคัญที่สุด แผ่นพับของ คปภ. อธิบายว่าแบบชั่วระยะเวลาจ่ายทุนเมื่อผู้เอาประกันเสียชีวิตในระยะเอาประกันภัย ส่วนแบบสะสมทรัพย์จ่ายเมื่อเสียชีวิตก่อนครบสัญญาหรือเมื่อมีชีวิตอยู่จนครบสัญญา เบี้ยของสองแบบนี้จึงต่างกันตามสิ่งที่ซื้อ

ใบเสนอเบื้องต้นจากตัวแทน โบรกเกอร์ หรือหน้าเว็บเปรียบเทียบ ยังไม่ใช่ผลที่บริษัทตกลงรับประกันแล้ว ในแบบกรมธรรม์มาตรฐานที่ คปภ. เผยแพร่ ซึ่งเป็นฉบับของแบบสะสมทรัพย์และตลอดชีพที่จ่ายเบี้ยครั้งเดียว บริษัทเสนอแบบหรือทุนที่ต่างจากใบคำขอได้ และตารางมูลค่ากรมธรรม์ยังมีชุดแยกสำหรับผู้ที่รับประกันในกลุ่มภัยต่ำกว่ามาตรฐานเนื่องจากสุขภาพ คือสุขภาพมีความเสี่ยงสูงกว่าปกติ ให้จดสถานะของแต่ละฉบับว่าเป็นเสนอเบื้องต้นหรือผ่านการพิจารณาแล้ว และเทียบเฉพาะฉบับที่อยู่ในสถานะเดียวกัน

ขอเอกสารอะไร และกรอกแบบฟอร์มเทียบอย่างไร

ขอเอกสารต่อไปนี้จากผู้เสนอขายเป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ใช้คำบอกเล่าแทน

• ใบเสนอที่ระบุชื่อแบบประกัน รุ่นหรือวันที่ของเอกสาร และสถานะว่าเป็นเสนอเบื้องต้นหรือผ่านการพิจารณาแล้ว
• ตารางผลประโยชน์ที่บอกว่าบริษัทจ่ายเงินเมื่อใดและเท่าไร
• ตารางมูลค่าเวนคืนรายปี เวนคืนคือการบอกเลิกสัญญาเพื่อรับเงินตามตาราง ในแบบกรมธรรม์มาตรฐานของ คปภ. ฉบับที่จ่ายเบี้ยครั้งเดียว ตารางแสดงเป็นจำนวนต่อทุนประกัน 1,000 บาท ตามอายุและเพศ จึงต้องคูณตามทุนของคุณ เช่น 300 ต่อทุน 1,000 บาท คือ 300,000 บาทเมื่อทุนเป็น 1,000,000 บาท (ตัวเลขสมมติ) ตัวเลขนั้นยังไม่หักหนี้ แต่หักเงินจ่ายคืนที่รับไปแล้วออกให้ ส่วนตารางของบริษัทให้อ่านหมายเหตุว่าหักอะไรไว้แล้ว
• เงื่อนไขทั่วไปและข้อยกเว้นของสัญญาหลัก และของสัญญาเพิ่มเติมแต่ละฉบับ
• ผลพิจารณารับประกัน
• ยอดเบี้ยประกันชีวิตแยกจากเบี้ยสัญญาเพิ่มเติม ถ้าคุณจะใช้ลดหย่อนภาษี เพราะเบี้ยของความคุ้มครองเพิ่มเติมไม่นับเป็นเบี้ยประกันชีวิตที่ยกเว้นภาษีได้ (ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 172 ข้อ 2)

ถ้าไม่แน่ใจว่าชื่อแบบในใบเสนอเป็นแบบที่ขายอยู่จริง ให้ขอให้บริษัทยืนยันชื่อแบบและรุ่นเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร คปภ. มีหน้าค้นหากรมธรรม์ที่บริษัทประกันชีวิตขายอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งมีช่องกรองตามบริษัท ชื่อแบบ กรมธรรม์หลักหรือสัญญาเพิ่มเติม อายุ เพศ ระยะเอาประกัน และระยะจ่ายเบี้ย แต่ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569 รายการเลือกบริษัทว่างและการค้นหาไม่คืนผล ผลที่ว่างจึงไม่ได้แปลว่าไม่มีแบบนั้น

เมื่อได้เอกสารแล้ว คัดลอกตารางนี้ไปกรอกทีละข้อเสนอ ถ้ามีฉบับที่สามให้เพิ่มคอลัมน์

ช่องที่ยังไม่มีข้อมูลให้เขียนว่า "ยังไม่มีข้อมูล" พร้อมคำถามที่ต้องถาม อย่าใส่ 0 เพราะจะทำให้ฉบับนั้นดูถูกกว่าความจริง จดหน้าเอกสารที่ใช้อ้างอิงไว้ในทุกช่อง และเปรียบเทียบเฉพาะแถวที่ทุกฉบับมีข้อมูลครบ

อ่านเบี้ยให้ถูกฐาน: ตัวอย่างเทียบสามข้อเสนอ

ตัวเลขเบี้ยในใบเสนอมักเป็นยอดคนละงวดและคนละส่วน ให้แปลงทุกฉบับเป็นยอดต่อปีด้วยวิธีเดียวกัน คือเอายอดต่องวดที่บริษัทเสนอจริงคูณจำนวนงวดใน 1 ปี อย่านำเบี้ยรายปีมาหาร 12 แล้วเรียกว่าเบี้ยรายเดือน เพราะบริษัทอาจกำหนดเบี้ยรายเดือนต่างจากนั้น จากนั้นแยกเบี้ยสัญญาหลักออกจากเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมแต่ละฉบับ

ถ้าทุนประกันของแต่ละฉบับต่างกันเล็กน้อย ให้เทียบเบี้ยต่อทุนประกัน 1,000 บาท คือเบี้ยต่อปี ÷ ทุนประกัน × 1,000 ซึ่งเป็นหน่วยเดียวกับที่ตารางของ คปภ. ใช้ วิธีนี้ใช้ได้เมื่อเป็นความคุ้มครองแบบเดียวกัน ระยะเดียวกัน และผู้เอาประกันคนเดียวกัน ถ้าทุนต่างกันมาก ให้ขอใบเสนอที่ทุนเท่ากันแทน เพราะเบี้ยต่อทุน 1,000 บาทอาจลดลงเมื่อทุนสูงขึ้น ส่วนปัจจัยที่ทำให้เบี้ยประกันต่างกัน เช่น อายุ สุขภาพ และระยะเวลา อธิบายแยกไว้ในบทความเรื่องเบี้ย

ลองดูตัวอย่างสมมติ คุณต้องการทุนเสียชีวิต 1,000,000 บาท คุ้มครอง 20 ปี และตั้งงบเบี้ยไม่เกิน 10,000 บาทต่อปี ได้ใบเสนอแบบชั่วระยะเวลา 3 ฉบับ ผู้เอาประกันและสถานะสุขภาพเหมือนกัน เบี้ยสัญญาหลักคงที่ตลอดระยะที่จ่าย

ฉบับ C ถูกที่สุดต่อปี แต่คุ้มครองแค่ 10 ปี จึงไม่ตรงกับ 20 ปีที่ต้องการ และเบี้ย 5,500 บาทไม่ใช่ราคาของ 10 ปีที่เหลือ ถ้าตั้งใจซื้อเพิ่มตอนครบ 10 ปี ให้ถามว่า C มีสิทธิต่ออายุโดยไม่ตรวจสุขภาพใหม่หรือไม่ และเบี้ยหลังต่ออายุเท่าไร หากต้องทำสัญญาฉบับใหม่ตอนอายุมากขึ้น พรูเด็นเชียล ระบุไว้ในหน้าบริการกรมธรรม์ว่าการซื้อฉบับใหม่ทำให้เบี้ยสูงขึ้นตามอายุที่มากขึ้น และต้องพิจารณาผลสุขภาพด้วย

ฉบับ B แพงกว่า A ปีละ 9,840 − 9,000 = 840 บาท ซึ่งมาจากสองส่วน คือเบี้ยสัญญาหลักที่สูงกว่า 9,240 − 9,000 = 240 บาท (ในตัวอย่างสมมติว่ามาจากการจ่ายรายเดือน) และสัญญาเพิ่มเติมอุบัติเหตุ 600 บาท ถ้าคุณไม่ต้องการอุบัติเหตุ ให้ขอใบเสนอ B แบบไม่มีสัญญาเพิ่มเติม ไม่ควรหักเลข 600 เอง เพราะยอดที่เหลืออาจไม่เท่าเดิม

อย่านำ 9,840 ไปคูณ 20 เป็นต้นทุนของ B เพราะเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมอาจเปลี่ยนในปีถัดไป (อ่านต่อในหัวข้อสัญญาเพิ่มเติม) ลองทดสอบกับงบ ถ้าเบี้ยอุบัติเหตุขยับเป็น 1,200 บาทต่อปี ยอดรวมจะเป็น 9,240 + 1,200 = 10,440 บาท เกินงบ 10,000 บาท ส่วน A ยังอยู่ที่ 9,000 บาทตามใบเสนอ

ตามโจทย์นี้ มีเพียง A กับ B ที่ให้ทุน 1,000,000 บาทครบ 20 ปี ส่วน C ไม่ผ่านที่ระยะคุ้มครอง ระหว่าง A กับ B ให้เลือกจากว่าต้องการอุบัติเหตุหรือไม่ และเบี้ยรวมที่ยังจ่ายไหวเมื่อเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมเปลี่ยน ตัวอย่างนี้ไม่ได้บอกว่าแผนหรือบริษัทใดดีที่สุด

ถ้ามีเงินคืนหรือเงินครบกำหนด: เทียบเป็นกระแสเงินสด

ข้อเสนอที่มีเงินคืน เช่น แบบสะสมทรัพย์และบำนาญ ต้องเทียบเป็นเส้นเวลาของเงินที่จ่ายออกและเงินที่ได้รับ ไม่ใช่เทียบยอดรวมหรือเปอร์เซ็นต์ในโบรชัวร์ ให้แยกก่อนว่าเงินก้อนไหนบริษัทรับประกัน ก้อนไหนไม่รับประกัน เช่น หน้าผลิตภัณฑ์ AIA Lifetime Income 9/99 (Par) ระบุว่าการจ่ายเงินปันผลและจำนวนเงินปันผลไม่รับรอง และอาจไม่มีการจ่ายในบางปี ให้ลองตัดเงินปันผลเป็นศูนย์แล้วดูว่าแผนยังตอบเป้าหมายของคุณหรือไม่

ตัวอย่างสมมติ ข้อเสนอ K และ L มีทุนเสียชีวิตเท่ากัน จ่ายเบี้ยปีละ 20,000 บาท ต้นปีกรมธรรม์ที่ 1 ถึง 5 รวม 100,000 บาท ตัวเลขเงินรับด้านล่างเป็นเงินที่บริษัทรับประกันเมื่อผู้เอาประกันมีชีวิตอยู่และสัญญายังมีผล

IRR คืออัตราผลตอบแทนต่อปีที่คำนวณจากเงินที่จ่ายและเงินที่ได้รับตามช่วงเวลาจริง ตัวเลขข้างต้นคิดจากเส้นเวลารายปี คือจ่ายเบี้ยวันเริ่มสัญญาและวันครบรอบปีอีก 4 ครั้ง รับเงินเมื่อครบ 5 ปีและ 10 ปีนับจากวันเริ่มสัญญา โดยไม่รวมทุนเสียชีวิต ภาษี และเงินปันผล วิธีคิด IRR จากตารางผลประโยชน์ของแบบประกันจริง อ่านต่อได้ในบทความเรื่องผลตอบแทนประกันชีวิต

รวมเงินรับเท่ากันที่ 112,000 บาท แต่ L ได้เงินก้อนแรกเร็วกว่า IRR จึงสูงกว่าเล็กน้อย อัตราสองตัวนี้ต่างกันน้อย การเลือกจึงควรดูว่าคุณต้องใช้เงินเมื่อไร ถ้าต้องการเงินก้อนใหญ่ ณ ปีที่ 10 เช่นค่าเทอม K จ่ายให้ในปีนั้นมากกว่า L 12,000 บาท ถ้าต้องการเงินกลางทาง L จ่ายให้ในปีที่ 5 แต่คุณต้องมีแผนใช้เงินก้อนนั้น

แถวสุดท้ายคือทางออก ถ้าต้องเลิกสัญญาเมื่อสิ้นปีที่ 3 K ได้เงินเวนคืนต่ำกว่าเบี้ยที่จ่ายไป 60,000 − 42,000 = 18,000 บาท และ L ต่ำกว่า 60,000 − 36,000 = 24,000 บาท เมื่อเวนคืนแล้วสัญญาสิ้นสุด คุณจะไม่ได้เงินปีที่ 5 และปีที่ 10 อีก ตัวเลขเวนคืนในตัวอย่างเป็นสมมติ แต่ลักษณะเดียวกันนี้ตรงกับที่พรูเด็นเชียลระบุในหน้าบริการกรมธรรม์ว่าเงินเวนคืนก่อนครบสัญญาน้อยกว่าเบี้ยที่จ่ายไปแล้ว โดยเฉพาะปีแรก ๆ

สัญญาเพิ่มเติม ข้อยกเว้น และระยะรอคอย: สิ่งที่ราคาไม่บอก

สัญญาเพิ่มเติมเป็นสัญญาที่แนบกับสัญญาหลัก มีเบี้ยและเงื่อนไขของตัวเอง หน้าตารางกรมธรรม์ในแบบมาตรฐานของ คปภ. ฉบับที่จ่ายเบี้ยครั้งเดียว จึงแยกบรรทัดสัญญาหลักกับสัญญาเพิ่มเติมแต่ละฉบับ และมีหมายเหตุว่าเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมเปลี่ยนตามอายุได้ และสัญญามีระยะเอาประกันภัย 1 ปีแล้วต่อได้ตามระยะชำระเบี้ย (แบบกรมธรรม์มาตรฐานของ คปภ.)

ตัวอย่างจากเอกสารของบริษัทคือหน้าผลิตภัณฑ์ AIA Health Happy ซึ่งระบุว่าตอนต่ออายุสัญญาเพิ่มเติมรายปี บริษัทสงวนสิทธิ์เปลี่ยนเงื่อนไข เช่น เพิ่มการร่วมจ่าย (Copayment คือส่วนค่ารักษาที่คุณจ่ายร่วมกับบริษัท) และสงวนสิทธิ์ปรับเบี้ยในรอบปีกรมธรรม์ตามอายุ ชั้นอาชีพ ต้นทุนค่ารักษา หรือประสบการณ์จ่ายสินไหมของกลุ่มกรมธรรม์ โดยต้องได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียน เบี้ยสัญญาเพิ่มเติมในใบเสนอจึงอาจใช้ได้จริงเฉพาะปีแรก ให้ถามว่าปีถัดไปเบี้ยและเงื่อนไขปรับได้หรือไม่ และปรับอย่างไร ถ้าสัญญาเพิ่มเติมเป็นประกันสุขภาพ ให้เทียบวงเงินรายการย่อยและส่วนที่คุณต้องจ่ายเองด้วย เพราะสัญญาหลักของประกันชีวิตไม่ได้จ่ายค่ารักษาให้เอง

ข้อยกเว้นคือเหตุที่บริษัทไม่จ่าย ส่วนระยะรอคอยคือช่วงแรกหลังสัญญามีผลที่ผลประโยชน์บางรายการยังไม่จ่าย ทั้งสองเรื่องต้องอ่านจากเอกสารของแต่ละสัญญา ไม่เหมาตามชื่อประกัน ตัวอย่างเช่น คู่มือประกันภัยของ คปภ. ระบุว่าประกันชีวิตไม่คุ้มครองกรณีฆ่าตัวตายภายใน 1 ปี หรือผู้รับประโยชน์ฆ่าผู้เอาประกันโดยเจตนา ส่วนหน้าผลิตภัณฑ์ AIA CI ProCare ระบุว่าผลประโยชน์บางรายการมีระยะรอคอย 60 วันนับจากวันที่สัญญาเริ่มมีผล ตัวอย่างนี้ไม่ได้แปลว่าทุกแบบมี 60 วัน

คำตอบในใบคำขอก็เป็นส่วนหนึ่งของเงื่อนไข กรมธรรม์มาตรฐานของ คปภ. (ฉบับที่จ่ายเบี้ยครั้งเดียว) ระบุว่าถ้าผู้เอาประกันรู้อยู่แล้วแต่แถลงเท็จหรือไม่เปิดเผยข้อความจริงที่อาจทำให้บริษัทเรียกเบี้ยสูงขึ้นหรือไม่ยอมรับประกัน สัญญาจะตกเป็นโมฆียะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 คือบริษัทอาจบอกล้างสัญญา และรับผิดเพียงคืนเบี้ยที่ได้รับไว้ ใบเสนอที่ถูกกว่าเพราะแถลงสุขภาพไม่ครบจึงเทียบไม่ได้ และเสี่ยงที่บริษัทจะไม่จ่าย

สำหรับประกันชีวิตควบการลงทุน ต้นทุนไม่ได้อยู่ในเบี้ยอย่างเดียว เอกสารสรุปของ AIA 20 Pay Link (ฉบับ 03/2024) ระบุว่าเบี้ยหลังหักค่าธรรมเนียมกรมธรรม์ถูกนำไปลงทุนในกองทุนที่ผู้เอาประกันเลือก และบริษัทขายคืนหน่วยลงทุนอัตโนมัติทุกเดือนเพื่อชำระค่าธรรมเนียมกรมธรรม์ ค่าธรรมเนียมในงวดถัด ๆ ไปจึงเก็บจากเงินลงทุนและผลตอบแทน ถ้าไม่พอ กรมธรรม์จะสิ้นผลบังคับ ให้ขอตารางค่าธรรมเนียมและตัวอย่างกรณีมูลค่ากองทุนต่ำกว่าที่คาด แล้วใส่ลงแถวค่าใช้จ่ายในแบบฟอร์ม

ตรวจผู้เสนอขายและบริษัทก่อนจ่ายเงิน

เริ่มจากการตรวจที่ไม่ต้องพึ่งหน้าเว็บ คู่มือประกันภัยของ คปภ. แนะนำให้ตรวจว่าผู้เสนอขายมีใบอนุญาตหรือไม่ โดยดูเลขที่ใบอนุญาต วันหมดอายุ และบริษัทที่สังกัดถ้าเป็นตัวแทน แล้วถามบริษัทโดยตรงหรือโทรสายด่วน 1186 ของ คปภ. ส่วนแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ของ คปภ. เป็นช่องทางเพิ่มเติม ตามแนวปฏิบัติการเสนอขายของ คปภ. พ.ศ. 2565 ผู้เสนอขายที่พบคุณต่อหน้าต้องแจ้งชื่อ สกุล เลขที่ใบอนุญาต และบริษัทที่สังกัด พร้อมแสดงบัตรหรือใบอนุญาต ให้จดข้อมูลเหล่านี้ลงแบบฟอร์ม และขอให้บริษัทยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรว่าผู้เสนอขายรายนี้เสนอขายแทนบริษัท

คปภ. ยังมีทะเบียนใบอนุญาตตัวแทนและนายหน้า ให้ค้นด้วยชื่อ นามสกุล เลขที่ใบอนุญาต หรือเลขบัตรประชาชน แต่ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569 รายการเลือกบริษัทว่างและการค้นหาไม่คืนผล ผลที่ว่างหรือหน้าที่ไม่ตอบสนองจึงไม่ได้แปลว่าผู้เสนอขายไม่มีใบอนุญาต ให้ใช้เป็นช่องทางเสริมเท่านั้น หน้านี้ยังระบุว่าข้อมูลเป็นข้อมูลทั่วไปที่ไม่ใช้อ้างอิงตามกฎหมายได้ ผลที่ได้จึงต้องให้บริษัทยืนยันอีกครั้ง

เรื่องเงิน คู่มือเดียวกันให้เก็บใบเสร็จรับเงินของบริษัททุกครั้งที่จ่ายเบี้ย พร้อมเอกสารประกอบการเสนอขายที่ผู้เสนอขายลงชื่อ และควรชำระเงินกับบริษัทโดยตรง ส่วนนายหน้าต้องมีหนังสือมอบอำนาจจากบริษัทจึงจะรับเบี้ยได้

คู่มือยกตัวอย่างการกระทำของผู้เสนอขายที่เป็นการฉ้อฉลต่อประชาชน หากพบอย่างใดอย่างหนึ่งต่อไปนี้ ให้หยุดและตรวจสอบกับบริษัทก่อนจ่ายเงิน

• รับเงินแล้วไม่ส่งบริษัท หรือไม่แสดงใบอนุญาตและหนังสือมอบอำนาจ
• ใช้เอกสารเสนอขายที่บริษัทไม่ได้เห็นชอบ หรือให้ข้อมูลที่ไม่ตรงกับเงื่อนไขกรมธรรม์
• เสนอให้ยกเลิกกรมธรรม์เดิมเพื่อไปทำฉบับใหม่
• เรียกประกันชีวิตว่า "ฝากเงิน" หรือ "ออมเงิน" โดยไม่บอกว่าเป็นการขายกรมธรรม์ประกันภัย ซึ่งคู่มือระบุว่าฝ่าฝืนประกาศของ คปภ.

ส่วนการเทียบตัวบริษัท ให้อ่านต่อในบทความเทียบบริษัทประกันชีวิตจากข้อมูลของ คปภ. บทความนี้ไม่จัดอันดับบริษัทหรือผลิตภัณฑ์

ตัดสินใจ: เมื่อไรไม่ควรเลือกจากราคา

เมื่อกรอกตารางครบ ให้แต่ละข้อเสนอผ่านสามด่านตามลำดับ ด่านแรกคือตรงโจทย์หรือไม่ ทั้งทุน ระยะคุ้มครอง และเหตุที่บริษัทจ่ายเงิน ด่านที่สองคือจ่ายเบี้ยต่อไหวหรือไม่ คู่มือของ คปภ. เตือนให้ซื้อให้เหมาะกับความสามารถในการชำระเบี้ย เพราะหากชำระไม่ได้จะเสียประโยชน์ที่จะได้รับ จึงควรทดสอบปีที่รายได้ลดและปีที่เบี้ยสัญญาเพิ่มเติมขยับขึ้น ด่านที่สามคือยอมรับทางออกได้หรือไม่ ทั้งเงินเวนคืน การกู้ และผลของการหยุดจ่าย

ผลของแต่ละข้อเสนอมีสามแบบ คือผ่าน ไม่ผ่านเพราะเหตุใด หรือยังตัดสินไม่ได้เพราะขาดข้อมูลอะไร จดเหตุผลไว้ข้างตาราง จะได้ไม่เปลี่ยนเกณฑ์ตามคำชวนระหว่างคุยกับผู้ขาย ราคาใช้ตัดสินได้ต่อเมื่อข้อเสนอผ่านครบทั้งสามด่านและยังเหลือมากกว่าหนึ่งฉบับ ถ้าไม่ผ่านด่านใด ให้ขอปรับข้อเสนอหรือขอข้อมูลเพิ่มก่อน ไม่ใช่เลือกฉบับที่เบี้ยต่ำที่สุด

ถ้ากำลังคิดจะเปลี่ยนจากกรมธรรม์เดิม อย่ายกเลิกฉบับเดิมก่อนรู้ผลพิจารณาและวันเริ่มคุ้มครองของฉบับใหม่ พรูเด็นเชียล ระบุในหน้าบริการกรมธรรม์ว่าการซื้อฉบับใหม่ทำให้เบี้ยสูงขึ้นตามอายุ ต้องพิจารณาผลสุขภาพ เสียความต่อเนื่องของสิทธิตามกรมธรรม์เดิม และสำหรับสัญญาเพิ่มเติมสุขภาพฉบับใหม่ ระยะรอคอยและเงื่อนไขสภาพที่เป็นมาก่อนทำประกันจะเริ่มนับใหม่

หลังได้รับกรมธรรม์ ให้ตรวจว่าข้อมูลตรงกับใบคำขอ และดูสิทธิยกเลิก คู่มือของ คปภ. ระบุว่ายกเลิกได้ภายใน 15 วัน และ 30 วันถ้าซื้อทางโทรศัพท์ แต่จำนวนวันและเงินที่ได้คืนขึ้นกับแบบกรมธรรม์ แบบมาตรฐานตัวอย่างนับ 15 วันจากวันที่ได้รับกรมธรรม์ คืนเบี้ยหลังหักค่าตรวจสุขภาพที่จ่ายจริงกับค่าใช้จ่าย 500 บาท และยกเลิกไม่ได้หลังเรียกร้องสินไหม ส่วนแนวปฏิบัติการเสนอขายของ คปภ. พ.ศ. 2565 ให้ผู้ขายทางโทรศัพท์แจ้งว่ายกเลิกได้ภายใน 30 วันหรือมากกว่า พร้อมคืนเบี้ยเต็มจำนวน ให้ยืนยันจากกรมธรรม์ของคุณและจดลงแบบฟอร์ม

ส่วนภาษี ให้แยกออกจากราคา สำหรับปีภาษี 2569 เบี้ยประกันชีวิตที่เข้าเงื่อนไขลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาท (10,000 บาทแรกตามมาตรา 47(1)(ง) บวกส่วนที่เกินอีกไม่เกิน 90,000 บาทที่ยกเว้นตามข้อ 2(61) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ 126) ใช้เพดานร่วมกับเบี้ยประกันสุขภาพของตัวเอง (ไม่เกิน 25,000 บาท) และเงินฝากประเภทสงเคราะห์ชีวิต

กรมธรรม์ต้องมีกำหนด 10 ปีขึ้นไปและทำกับบริษัทประกันชีวิตในไทย ถ้ามีเงินคืนระหว่างสัญญา ส่วนที่เกิน 10,000 บาทแรกต้องผ่านเกณฑ์ไม่เกินร้อยละ 20 ของเบี้ย และกรมธรรม์ที่เริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 ต้องแจ้งความประสงค์ต่อบริษัท ตามประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 172 ซึ่งไม่นับเบี้ยสัญญาเพิ่มเติมเป็นเบี้ยประกันชีวิต แต่สัญญาเพิ่มเติมที่เข้านิยามประกันสุขภาพตามประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 383 อาจใช้ในช่องประกันสุขภาพได้ รายละเอียดอยู่ในบทความเรื่องลดหย่อนภาษีประกันชีวิต

แหล่งอ้างอิง

• คปภ. — แผ่นพับ การประกันชีวิต เลือกให้ถูกใจ ใช้ให้ตรงความต้องการ — เอกสารไม่ระบุวันที่
• คปภ. — คู่มือประกันภัย ฉบับประชาชน — พิมพ์ พ.ศ. 2562
• คปภ. — แบบและข้อความกรมธรรม์ประกันชีวิต ประเภทสามัญ แบบสะสมทรัพย์และแบบตลอดชีพที่ชำระเบี้ยครั้งเดียว ฉบับมาตรฐาน — เอกสารไม่ระบุวันที่
• คปภ. — ประกาศสำนักงาน คปภ. เรื่อง แนวปฏิบัติตามประกาศเรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการออกและเสนอขายกรมธรรม์ประกันภัยของบริษัทประกันชีวิต และการดำเนินการของตัวแทนประกันชีวิต นายหน้าประกันชีวิต และธนาคาร พ.ศ. 2563 พ.ศ. 2565 (ฉบับประมวล)
• คปภ. — ตรวจสอบทะเบียนใบอนุญาตตัวแทนและนายหน้า — หน้าเว็บ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569
• คปภ. — ค้นหากรมธรรม์ประกันภัยที่บริษัทประกันชีวิตขายอยู่ในปัจจุบัน — หน้าเว็บ ณ วันที่ 26 ตุลาคม 2569
• กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 172) — ปรับปรุงล่าสุด 8 พฤษภาคม 2566
• กรมสรรพากร — กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) — ปรับปรุงล่าสุด 13 มกราคม 2569
• กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 383) สำหรับการประกันสุขภาพของผู้มีเงินได้ — ราชกิจจานุเบกษา 22 ตุลาคม 2563
• พรูเด็นเชียล ประกันชีวิต — บริการกรมธรรม์ประกันชีวิต (เวนคืน กู้ยืม ซื้อกรมธรรม์ฉบับใหม่) — หน้าเว็บที่เปิดดูเมื่อ 25 ตุลาคม 2569
• เอไอเอ — AIA 20Pay Life (Non Par) — หน้าเว็บที่เปิดดูเมื่อ 25 ตุลาคม 2569
• เอไอเอ — AIA Lifetime Income 9/99 (Par) — หน้าเว็บที่เปิดดูเมื่อ 25 ตุลาคม 2569
• เอไอเอ — AIA CI ProCare — หน้าเว็บที่เปิดดูเมื่อ 25 ตุลาคม 2569
• เอไอเอ — AIA Health Happy — หน้าเว็บที่เปิดดูเมื่อ 25 ตุลาคม 2569
• เอไอเอ — เอกสารสรุปผลิตภัณฑ์ AIA 20 Pay Link (Unit Linked) ฉบับ 03/2024