ประกันชีวิตลดหย่อนภาษี 2569: เช็กสิทธิและคำนวณวงเงินที่เหลือ

เบี้ยประกันชีวิตที่เข้าเงื่อนไขใช้สิทธิทางภาษีได้ แต่ยอดเบี้ยที่จ่าย ยอดที่หักได้ และภาษีที่ประหยัดเป็นคนละจำนวน การจ่ายเบี้ย 100,000 บาท จึงไม่ได้หมายความว่าจะได้เงินคืนภาษี 100,000 บาท และไม่ได้แปลว่าทุกคนยังมีวงเงินเหลือเท่านั้น

สำหรับปีภาษี 2569 ให้เริ่มจากตรวจกรมธรรม์และส่วนเบี้ยที่เข้าเกณฑ์ จากนั้นแยก วงเงินชีวิตกับสุขภาพตนเองรวม 100,000 บาท ออกจาก บำนาญส่วนเพิ่มที่ใช้ร่วมกับกลุ่มออมเกษียณ ก่อนคำนวณภาษีจริง หากรวมทุกอย่างไว้ในวงเงิน 500,000 บาท ก้อนเดียว หรือถือว่าต้องรอสิบปีก่อนใช้สิทธิ จะวางแผนผิดได้

บทความนี้ตรวจข้อมูลกรมสรรพากรถึงวันที่ 22 ตุลาคม 2569 เน้นเบี้ยของผู้มีเงินได้เอง พร้อมตัวอย่างสมมติที่มีประกันเดิมและเงินออมเกษียณอยู่แล้ว ใช้เป็นวิธีเตรียมข้อมูลก่อนซื้อหรือยื่นแบบ และตรวจประกาศกับเอกสารปีภาษีอีกครั้งหากมีการแก้ไขภายหลังวันตรวจข้อมูล

ตรวจกรมธรรม์และปีที่จ่ายก่อนดูวงเงิน

สิทธิเกิดจากเบี้ยที่จ่ายจริงในปีภาษีและเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ไม่ได้เกิดจากชื่อทางการตลาดว่าเป็นแผนออม แผนคุ้มครองหรือแผนเกษียณเพียงอย่างเดียว สำหรับประกันชีวิตทั่วไปของผู้มีเงินได้เอง ให้เริ่มตรวจตาม คำชี้แจงกรมสรรพากร ดังนี้

• ระยะประกันตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป: เป็นระยะของกรมธรรม์ ไม่ใช่ข้อบังคับว่าต้องจ่ายเบี้ยสิบปีทุกแบบ แผนจ่ายเบี้ยสั้นอาจมีระยะประกันยาวได้ แต่ต้องเข้าเงื่อนไขอื่นด้วย
• ผู้รับประกันประกอบกิจการในประเทศไทย: ดูนิติบุคคลที่รับประกันและกรมธรรม์จริง ไม่ตัดสินจากชื่อแบรนด์ว่าเป็นไทยหรือต่างชาติ กรมธรรม์กับผู้รับประกันต่างประเทศที่ไม่ได้เข้าเงื่อนไขนี้ไม่ควรนำมาใช้สิทธิเอง
• ส่วนเบี้ยที่รับรองว่าเข้าเกณฑ์: แยกชีวิต สุขภาพ และความคุ้มครองอื่น ไม่ใส่เบี้ยอุบัติเหตุหรือสัญญาเพิ่มเติมทุกตัวเป็นเบี้ยชีวิตโดยอัตโนมัติ ส่วนสุขภาพให้ตรวจตามเกณฑ์สุขภาพแยกต่างหาก
• เงินคืนระหว่างสัญญา: กรมธรรม์ที่มีเงินคืนต้องเข้าเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่มีระยะสิบปีแล้วใช้สิทธิได้ทุกแบบ

เงินคืนระหว่างสัญญาต้องตรวจเทียบกับเบี้ยชีวิตตามรูปแบบการจ่าย ไม่ได้เทียบกับทุนประกัน ตัวอย่างเกณฑ์ในคำชี้แจงคือ หากคืนทุกปี เงินคืนรายปีต้องไม่เกิน 20% ของเบี้ยชีวิตรายปี หากคืนเป็นช่วง เช่น ทุกสองหรือสามปี จะเทียบกับเบี้ยชีวิตสะสมของช่วงนั้น ส่วนรูปแบบอื่นมีเกณฑ์สะสมตามระยะที่กฎกำหนด จึงไม่ควรใช้วิธีหารเดียวกันกับทุกแผน

กฎยังแยกบางรายการออกจากการนับเงินคืนดังกล่าว เช่น เงินปันผลตามเงื่อนไข เงินจ่ายเมื่อสิ้นสุดการจ่ายเบี้ยแต่ยังคุ้มครองต่อ และเงินเมื่อสิ้นอายุกรมธรรม์ ให้ขอบริษัทระบุว่าแผนเข้าเงื่อนไขข้อใดและรับรองยอดเบี้ยที่ใช้สิทธิได้ อย่าใช้เพียงตัวเลขเงินคืนในโฆษณามาตัดสินเอง

ประกันชั่วระยะเวลา ตลอดชีพหรือสะสมทรัพย์อาจใช้สิทธิได้เมื่อเข้าเกณฑ์ ไม่จำเป็นต้องมีเงินออมทุกแบบ ส่วน Unit-linked ตัวอย่าง AIA 20 Pay Link ให้ใช้เฉพาะยอดค่าความคุ้มครองและค่าใช้จ่ายที่เข้าเกณฑ์ตามบริษัทรับรอง เงินที่จัดสรรลงทุนไม่ใช่ยอดลดหย่อนทั้งหมด การซื้อผ่านประกันไม่ได้เปลี่ยนเงินลงทุนให้เป็นเบี้ยชีวิตที่ใช้สิทธิได้ทั้งก้อน

ไม่ต้องรอถือครบสิบปีจึงเริ่มใช้สิทธิ หากจ่ายเบี้ยเข้าเงื่อนไขในปี 2569 ก็พิจารณาใช้สิทธิของปี 2569 ตามวงเงินที่เหลือได้ พร้อมรักษาเงื่อนไขต่อไป หากภายหลังเลิกก่อนเกณฑ์หรือผิดเงื่อนไข อาจต้องปรับภาษีของปีที่เคยใช้สิทธิ จึงต้องแยกระยะกรมธรรม์ที่เข้าเกณฑ์ออกจากผลภายหลังการเวนคืน ซึ่งคือการเลิกสัญญาเพื่อรับเงินตามสิทธิ

เรื่องผู้รับประโยชน์ให้ระบุและตรวจตามกรมธรรม์จริง ไม่ควรเพิ่มเงื่อนไขเองว่าผู้รับเงินเสียชีวิตต้องเป็นทายาทโดยธรรมจึงจะใช้สิทธิเบี้ยชีวิตได้ และไม่ควรเปลี่ยนผู้รับประโยชน์เพียงเพราะความเข้าใจเรื่องภาษีเช่นนั้น บทความนี้เน้นเบี้ยของตนเอง ส่วนการจ่ายให้คู่สมรสหรือบุคคลอื่นต้องตรวจเกณฑ์ของกรณีนั้นแยก

แยกสองกลุ่มวงเงินและเงื่อนไขบำนาญ

คำอธิบายกรมสรรพากรเรื่องชีวิต สุขภาพและบำนาญ แสดงวงเงินที่ต้องแยก ใช้ตารางนี้เป็นแผนผังของเบี้ยที่เข้าเกณฑ์ ไม่ใช่วงเงินที่ทุกคนยังใช้ได้เต็ม จำนวนที่เหลือต้องหักรายการเดิมของปีเดียวกันและตรวจเงื่อนไขเฉพาะแต่ละรายการก่อน

เบี้ยชีวิตทั่วไปไม่อยู่ในกลุ่มออมเกษียณ 500,000 บาท ส่วนที่ต้องรวมคือบำนาญส่วนเพิ่มตามเกณฑ์ ส่วนของบำนาญที่ใช้ในวงเงินชีวิตก็ต้องแยกจากบำนาญส่วนเพิ่ม กลุ่มออมเกษียณที่ต้องตรวจร่วมกันมีรายการตามกฎหมาย เช่น เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กบข. กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน กอช. และ RMF โดยใช้ยอดที่เข้าเกณฑ์ของแต่ละรายการ ไม่ใช่รวมเงินจ่ายที่ยังไม่ได้ตรวจสิทธิ

ฐาน 15% ของบำนาญส่วนเพิ่มคือเงินได้พึงประเมินที่ต้องเสียภาษีตามเกณฑ์ ไม่ใช่เงินได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้ว ส่วน 200,000 บาท เป็นเพดานอีกชั้นหนึ่ง ต้องผ่านข้อจำกัดทั้งหมดพร้อมกัน จึงไม่ควรนำ 100,000 บวก 200,000 แล้วถือว่าเป็นสิทธิเต็ม 300,000 บาท สำหรับทุกคน หรือเป็นเงินคืนภาษี 300,000 บาท

กรมธรรม์บำนาญต้องเข้าเงื่อนไขใด

ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรฉบับที่ 194 และที่แก้ไข กำหนดสาระสำคัญ ได้แก่ ระยะประกันตั้งแต่สิบปี ผู้รับประกันประกอบกิจการในไทย จ่ายบำนาญรายงวดตามการมีชีวิต เริ่มรับเมื่ออายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไปและจ่ายถึงอายุ 85 ปีหรือกว่านั้น รวมทั้งต้องชำระเบี้ยครบก่อนเริ่มรับบำนาญตามเกณฑ์ จึงไม่ใช่เพียงเริ่มอายุ 55 แล้วรับต่ออีกสิบปีเท่านั้น

การแก้ไขฉบับที่ 462 ซึ่งใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 เปิดให้เงินบำนาญงวดแรกกำหนดเป็นเงินก้อนได้ไม่เกิน 30% ของจำนวนเงินเอาประกันภัย ข้อนี้เป็นเงื่อนไขที่กฎอนุญาต ไม่ใช่ว่าประกันบำนาญทุกฉบับต้องมีเงินก้อนดังกล่าว ต้องดูแบบจริงและหนังสือรับรองสิทธิด้วย

วิธีเตรียมยอดคือหาวงเงินชีวิตที่เหลือหลังชีวิตกับสุขภาพตนเองก่อน จัดเบี้ยบำนาญที่เข้าเกณฑ์เข้ากับส่วนนี้โดยไม่ซ้ำ แล้วนำเบี้ยบำนาญที่เหลือไปเทียบกับเพดาน 15% เพดาน 200,000 บาท และวงเงินกลุ่มออมเพื่อเกษียณที่ยังไม่ได้ใช้ เลือกจำนวนต่ำสุดที่เข้าเกณฑ์เป็นบำนาญส่วนเพิ่ม ตัวอย่างถัดไปแสดงวิธีหักทีละชั้น

ตัวอย่างรวมสิทธิเดิมก่อนซื้อเพิ่ม

สมมติผู้มีเงินได้คนหนึ่งมีเงินเดือนที่ต้องเสียภาษีตลอดปี 1,000,000 บาท จ่ายเบี้ยและเงินสะสมในปี 2569 ตามตาราง ทุกยอดมีเอกสารรับรองและเข้าเงื่อนไขเฉพาะแล้ว โดยเกณฑ์ PVD และ RMF อ้างตาม คำชี้แจงกรมสรรพากร ตัวอย่างนี้ไม่รวมเงินสมทบประกันสังคม สิทธิคู่สมรส บุตร บิดามารดาหรือรายการอื่น เพื่อให้ตรวจวิธีหักวงเงินได้ ไม่ใช่แบบภาษีของบุคคลจริงหรือคำแนะนำให้จ่ายเงินตามสัดส่วนนี้

เริ่มจากชีวิตกับสุขภาพใช้ไป 60,000 + 25,000 = 85,000 บาท จึงเหลือวงเงินชีวิตรวมอีก 15,000 บาท เบี้ยบำนาญส่วนนี้ใช้เติมในกลุ่มชีวิต ทำให้ยอดกลุ่มนี้ครบ 100,000 บาท และเหลือเบี้ยบำนาญอีก 200,000 − 15,000 = 185,000 บาท ให้พิจารณาส่วนเพิ่ม

เบี้ยบำนาญจ่าย 200,000 บาท แต่ใช้สิทธิได้รวม 15,000 + 50,000 = 65,000 บาท ส่วนที่เกินสิทธิในแบบจำลองนี้คือ 135,000 บาท ไม่ได้ย้ายไปใช้วงเงินอื่นหรือยกไปหักปีหน้าโดยอัตโนมัติ และไม่ได้หมายความว่าบริษัทคืนส่วนเบี้ยที่ใช้ภาษีไม่ได้ให้

ตรวจย้อนกลับได้ว่า กลุ่มชีวิตกับสุขภาพเป็น 60,000 + 25,000 + บำนาญ 15,000 = 100,000 บาท ส่วนกลุ่มเกษียณเป็น PVD 150,000 + RMF 300,000 + บำนาญส่วนเพิ่ม 50,000 = 500,000 บาท ไม่มีเงินบำนาญจำนวนเดียวกันนับสองรอบ และไม่ได้เอาชีวิตทั่วไป 60,000 บาท ไปรวมในกลุ่มเกษียณ

หากมองเฉพาะเบี้ยชีวิต สุขภาพและบำนาญ จ่ายรวม 285,000 บาท แต่ใช้สิทธิรวม 150,000 บาท ภายใต้สมมติฐานนี้ ส่วนวงเงินที่ต่างจากยอดจ่ายต้องแยกเก็บในบัญชีสิทธิให้ชัด หากยอดเงินสะสมเดิม รายได้ หรือเบี้ยสุขภาพเปลี่ยน ต้องคำนวณใหม่ ไม่ใช้คำตอบ 65,000 บาท กับทุกคน

เงินสดที่จ่ายทุกรายการในตารางรวมสูงถึง 735,000 บาท จากเงินเดือน 1,000,000 บาท ตัวอย่างตั้งยอดไว้เพื่อแสดงข้อจำกัดวงเงิน จึงยิ่งต้องตรวจเงินคงเหลือสำหรับค่าครองชีพและเงินฉุกเฉิน ไม่ควรเลียนแบบเพื่อใช้เพดานภาษีให้เต็ม หากจ่ายต่อไม่ไหว สิทธิภาษีปีแรกอาจไม่ชดเชยต้นทุนของการเลิกสัญญา

คำนวณภาษีที่ลดได้ ไม่ใช่ยอดเบี้ยคืน

การใช้สิทธิหักได้ 65,000 บาท ในตัวอย่างไม่ได้แปลว่าประหยัดภาษี 65,000 บาท ต้องนำไปคำนวณกับเงินได้สุทธิและขั้นภาษี ใช้กรณีสมมติเดิมซึ่งมีเฉพาะเงินเดือน โดยหักค่าใช้จ่ายเงินเดือน 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท และค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ตาม โครงสร้างภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของกรมสรรพากร ไม่ใส่ประกันสังคมหรือสิทธิอื่นตามขอบเขตที่ระบุไว้

ตาม บัญชีอัตราภาษีเงินได้ ประกอบ คำอธิบายการยกเว้นเงินได้สุทธิส่วนแรก เงินได้สุทธิ 150,000 บาท แรกได้รับยกเว้น ส่วนเกิน 150,000 ถึง 300,000 บาท อยู่ในขั้น 5% และส่วนเกิน 300,000 ถึง 500,000 บาท อยู่ในขั้น 10% ก่อนหักบำนาญมีเงินได้สุทธิ 305,000 บาท จึงคำนวณเป็น 150,000 × 5% + 5,000 × 10% = 8,000 บาท หลังหักบำนาญเหลือ 240,000 บาท ภาษีเป็น (240,000 − 150,000) × 5% = 4,500 บาท ประหยัดภาษีจากเบี้ยบำนาญได้ 3,500 บาท

ยอดลดหย่อน 65,000 บาท ทำให้เงินได้สุทธิส่วน 5,000 บาท ที่เดิมอยู่ในขั้น 10% ลดลง และอีก 60,000 บาท ลดส่วนที่อยู่ในขั้น 5% จึงประหยัด 500 + 3,000 = 3,500 บาท ไม่ใช่ 65,000 × 10% การนำยอดลดหย่อนคูณอัตราภาษีสูงสุดเพียงอัตราเดียวอาจคลาดเคลื่อนเมื่อคร่อมขั้น หากลดลงไปถึงช่วงยกเว้น ส่วนที่ลดในช่วงนั้นจะไม่ทำให้ภาษีลดเพิ่ม

ฐาน 15% สำหรับหาวงเงินบำนาญส่วนเพิ่มในหัวข้อก่อนใช้เงินได้พึงประเมินที่ต้องเสียภาษี 1,000,000 บาท ไม่ใช่เงินได้สุทธิ 305,000 บาท ในตารางนี้ ส่วนการคำนวณภาษีต้องใช้ฐานหลังหักรายการที่มีสิทธิ ทั้งสองคำใช้คนละขั้นจึงต้องแยกให้ถูก

ภาษีที่ประหยัดกับเงินคืนหลังยื่นแบบก็ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน เงินคืนจริงยังขึ้นกับภาษีที่ถูกหักหรือชำระไว้ รายการอื่นและผลตรวจแบบ การที่ภาษีตามขั้นลดลงไม่ได้แปลว่าจะได้เงินคืนเท่าเบี้ยหรือเท่าตัวเลขใดทันที หากไม่มีภาษีให้ลดอยู่แล้ว การเพิ่มเบี้ยที่หักได้อาจไม่ช่วยประหยัดภาษีเลย

ก่อนซื้อเพิ่มให้คำนวณภาษีสองชุดด้วยข้อมูลจริง คือก่อนซื้อและหลังซื้อ แล้วเทียบส่วนต่างกับเงินที่ต้องจ่ายและภาระเบี้ยในปีต่อ ๆ ไป ไม่ถือว่ารายได้ สิทธิเดิมหรือขั้นภาษีจะเหมือนปีแรกตลอดสัญญา ตัวอย่างนี้สาธิตวิธีคิดของผู้มีเฉพาะเงินเดือน ไม่ใช่การคำนวณครบทุกประเภทเงินได้หรือทุกสถานะผู้เสียภาษี

เอกสาร การเปลี่ยนสัญญาและเวนคืนก่อนเกณฑ์

ก่อนยื่นแบบหรือซื้อเพิ่ม รวบรวมเอกสารให้พอตรวจได้ว่าใครจ่าย จ่ายปีไหน เป็นเบี้ยส่วนใด และใช้สิทธิกลุ่มไหน ข้อมูลที่เตรียมไว้ล่วงหน้าช่วยป้องกันการนับซ้ำหรือเอายอดชำระรวมไปกรอกแทนยอดที่เข้าเกณฑ์

• กรมธรรม์และตารางผลประโยชน์: ตรวจผู้เอาประกัน ระยะประกัน ระยะจ่ายเบี้ย วันเริ่มบำนาญและช่วงจ่ายจริง อย่าใช้โบรชัวร์ชื่อคล้ายกันแทนฉบับที่ซื้อ
• หนังสือรับรองเบี้ยสำหรับภาษีและหลักฐานชำระ: ให้แยกชีวิต สุขภาพ บำนาญ สัญญาเพิ่มเติมและส่วนลงทุน รวมข้อมูลทุกบริษัทของปีเดียวกัน
• เอกสารกลุ่มออมเกษียณ: ใช้ยอด PVD, RMF หรือรายการอื่นที่เข้าเกณฑ์ เพื่อหาวงเงินร่วมที่เหลือ ไม่ใช้ยอดคงเหลือพอร์ตทั้งก้อนหรือเงินที่นายจ้างสมทบแทนยอดที่ตนมีสิทธิ
• ข้อมูลส่งกรมสรรพากร: ตรวจขั้นตอนแจ้งความประสงค์หรือความยินยอมกับบริษัทตามชนิดประกันและวันทำสัญญา เก็บหลักฐาน และตรวจข้อมูลที่ปรากฏกับเอกสารจริงก่อนยื่น หากยอดไม่ตรงให้ประสานแก้ไข ไม่ถือว่ายอดที่ระบบเติมไว้ถูกเสมอหรือสิทธิหายเพียงเพราะยังไม่เห็นข้อมูล
• บัญชีใช้สิทธิ: บันทึกว่าบำนาญส่วนใดอยู่ในวงเงินชีวิต และส่วนใดเป็นส่วนเพิ่ม ห้ามใช้ยอดเดียวกันสองช่องหรือใช้เพดานใหม่ทุกกรมธรรม์

หากต้องเวนคืนหรือจ่ายเบี้ยต่อไม่ไหว

ขอคำตอบสองเรื่องพร้อมกัน คือเงินสุทธิและความคุ้มครองที่เปลี่ยนตามกรมธรรม์ กับผลต่อสิทธิภาษีที่เคยใช้ ตัวอย่างใน คำชี้แจงกรมสรรพากร กรมธรรม์ที่กำหนดเกินสิบปีแต่ผู้ซื้อยกเลิกเมื่อผ่านห้าปีอาจผิดเงื่อนไข ต้องยื่นเพิ่มเติมเพื่อปรับสิทธิของปีที่เคยหักและชำระเงินเพิ่มถ้ามี ไม่ใช่เพียงหยุดใช้สิทธิในปีที่เลิกแล้วจบ

สำหรับบำนาญ การผ่านสิบปีอย่างเดียวยังไม่ตอบว่ารักษาเงื่อนไขเรื่องอายุและการรับบำนาญครบหรือไม่ ให้ตรวจผลของการเวนคืน เปลี่ยนแบบ ลดทุนหรือแก้สัญญากับบริษัทและกรมสรรพากรตามกรณี ไม่ใช้เงื่อนไขการเสียชีวิตหรือสิทธิยกเลิกเฉพาะกรณีไปสรุปว่าทุกการสิ้นสุดสัญญาต้องคืนภาษีเหมือนกันทั้งหมด

มูลค่าเวนคืนอาจต่ำกว่าเบี้ยสะสม และเมื่อเวนคืนเต็มจำนวน ความคุ้มครองของสัญญาที่เลิกย่อมสิ้นสุด ต้องขอยอดสุทธิหลังหนี้และรายการหัก ณ วันที่ต้องการเลิกก่อนนำไปเทียบกับเงินที่ต้องใช้

ส่วน คำอธิบายสิทธิกู้และเวนคืนของเอไอเอ เป็นตัวอย่างที่ต้องตรวจคู่กับสัญญาจริง เงินกู้ตามกรมธรรม์ต้องมีสิทธิกู้และมีดอกเบี้ย หนี้รวมดอกเบี้ยอาจหักจากผลประโยชน์ และเมื่อสะสมถึงเงื่อนไขสิ้นสุดอาจกระทบสัญญา การกู้จึงต่างจากเวนคืน แต่ก็ไม่ใช่การถอนเงินฉุกเฉินโดยไม่มีต้นทุนและยังได้ทุกสิทธิเท่าเดิม

เงินที่สัญญารับรองของสะสมทรัพย์หรือบำนาญเป็นผลประโยชน์ตามเหตุและวันที่กำหนด ไม่ใช่รับรองว่าเงินต้นไม่หายเมื่อเลิกก่อนวันนั้น ปันผลในชนิดมีส่วนร่วมและมูลค่ากองทุนต้องแยกจากยอดรับรอง ยังมีเงินเฟ้อและความสามารถบริษัทในการชำระภาระให้พิจารณา ข้อดีทางภาษีจึงไม่ทำให้ผลิตภัณฑ์ปลอดความเสี่ยงหรือเหมาะกับทุกคน

คำถามก่อนตัดสินใจและสิทธิที่ต้องแยก

มีหลายกรมธรรม์ใช้วงเงินเพิ่มทุกฉบับหรือไม่

ไม่ใช่ ให้นำยอดที่เข้าเกณฑ์ทุกบริษัทของปีเดียวกันมารวมภายใต้วงเงินเดียวกันตามประเภท อย่าดูเพียงใบรับรองฉบับใหม่แล้วลืมชีวิต สุขภาพหรือบำนาญที่จ่ายไปก่อนหน้า รวมถึงไม่ลืมว่าบำนาญส่วนเพิ่มใช้วงเงินร่วมกับเงินออมเพื่อเกษียณที่มีอยู่แล้ว

SSF ยังเป็นตัวเลือกซื้อใหม่เพื่อลดหย่อนปี 2569 หรือไม่

คำชี้แจงกรมสรรพากร และ กฎกระทรวงฉบับที่ 126 ข้อ 2(102) ระบุสิทธิซื้อ SSF สำหรับช่วง 1 มกราคม 2563 ถึง 31 ธันวาคม 2567 จึงไม่ควรนำวงเงินซื้อใหม่ของมาตรการเดิมมาใส่เป็นสิทธิปี 2569 โดยอัตโนมัติ ผู้ที่ถือหน่วยซึ่งเคยใช้สิทธิต้องรักษาเงื่อนไขของหน่วยเดิม เช่น ระยะถือครองตามเกณฑ์ ไม่ได้หมายความว่าเมื่อช่วงซื้อเพื่อใช้สิทธิสิ้นสุดแล้วสามารถขายหน่วยเก่าได้ทันทีโดยไม่มีผลภาษี

สำหรับ RMF ตาม กฎกระทรวงฉบับที่ 126 ข้อ 2(55) และคำชี้แจงข้างต้น เป็นคนละเงื่อนไขกับ SSF ใช้สิทธิซื้อที่เข้าเกณฑ์ได้ตามข้อจำกัด เช่น ไม่เกิน 30% ของเงินได้ที่ต้องเสียภาษีและอยู่ในกลุ่มเกษียณ 500,000 บาท ต้องตรวจความต่อเนื่องการลงทุนและเกณฑ์ไถ่ถอน เช่น อายุไม่ต่ำกว่า 55 ปี และถืออย่างน้อยห้าปีนับจากซื้อครั้งแรกตามเกณฑ์ ไม่ใช่ว่า RMF ทุกจำนวนที่ซื้อหรือขายเข้าเงื่อนไขเสมอไป นโยบายกองทุนยังมีความเสี่ยงและไม่ได้ให้วงเงินคุ้มครองชีวิตแทนกรมธรรม์

จ่ายสุขภาพให้พ่อแม่ใช้วงเงินสุขภาพตนเองหรือไม่

เป็นสิทธิอีกกรณีหนึ่ง ให้แยกจากสุขภาพตนเอง 25,000 บาท ที่รวมกับชีวิต 100,000 บาท คำชี้แจงกรมสรรพากรเรื่องประกันสุขภาพบิดามารดา กำหนดเพดานสุขภาพบิดามารดาตามจ่ายจริงไม่เกิน 15,000 บาท ภายใต้เงื่อนไข เช่น เป็นเบี้ยสุขภาพ ไม่ใช่เบี้ยชีวิต บิดามารดามีเงินได้ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี ความเป็นบุตรตามกฎหมาย และหลักฐานผู้จ่าย หากเกี่ยวกับพ่อแม่คู่สมรส การร่วมจ่ายหลายคนหรือสถานะอยู่ในต่างประเทศ ต้องตรวจเงื่อนไขเฉพาะก่อนใช้ ไม่เหมารวมเพียงเพราะตนเป็นผู้โอนเงิน

ใช้สิทธิได้แปลว่าควรซื้อเต็มเพดานหรือไม่

ให้เริ่มจากเหตุที่ต้องมีประกัน เช่น เงินเลี้ยงดูผู้พึ่งพิงหลังหักทรัพยากรเดิม หรือช่องว่างรายได้เกษียณ แล้วตรวจเบี้ยตลอดระยะ วันใช้เงิน และเงินฉุกเฉิน หากไม่มีวงเงินคุ้มครองชีวิตที่ขาดและเพียงต้องการลงทุน อาจเปรียบเทียบการออมหรือการลงทุนโดยตรงด้วย หากเบี้ยทำให้ขาดเงินจำเป็น ไม่ควรใช้เพดานภาษีเป็นเป้าซื้อ

ก่อนตัดสินใจให้เขียนข้อมูลจริงห้ารายการไว้หน้าเดียว ได้แก่ ยอดเบี้ยที่บริษัทรับรอง สิทธิชีวิตกับสุขภาพที่ใช้แล้ว เงินออมเกษียณที่เข้าเกณฑ์ ฐานเงินได้สำหรับเพดาน และภาษีก่อนซื้อและหลังซื้อ เมื่อได้ผลแล้วจึงตรวจว่าจ่ายเบี้ยต่อเนื่องได้ครบหรือไม่ และยังยอมรับเงินเวนคืนกับข้อจำกัดได้หรือไม่

ข้อมูลนี้ใช้กฎและคำชี้แจงที่ตรวจถึงวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ครอบคลุมวิธีคิดชีวิต บำนาญและสุขภาพตนเองตามขอบเขตที่ระบุ ไม่ใช่รายการลดหย่อนทุกมาตรการหรือทุกสถานะครอบครัว ก่อนยื่นจริงให้ตรวจข้อมูลปีภาษีและเอกสารที่ออกให้ตนเอง รวมทั้งการเปลี่ยนกฎภายหลังวันตรวจข้อมูล

แหล่งอ้างอิง

• กรมสรรพากร — หลักเกณฑ์ลดหย่อนประกันชีวิต
• กรมสรรพากร — Clear Cut วงเงินลดหย่อนและกองทุน
• กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีฯ ภาษีเงินได้ ฉบับที่ 194 และที่แก้ไข
• กรมสรรพากร — กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 และที่แก้ไข
• กรมสรรพากร — บัญชีอัตราภาษีเงินได้
• กรมสรรพากร — โครงสร้างภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
• เอไอเอ — AIA 20 Pay Link (Unit Linked)
• เอไอเอ — คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกรมธรรม์